Chương 5

Sang năm thứ hai sau khi gả về nhà chồng, bà ngoại tôi thai.

Cả đình từ xuống dưới ai nấy đều cùng mừng rỡ và phấn khởi.

Bà ngoại khi m.a.n.g t.h.a.i lại chẳng hề tỏ ra kiêu hay nghén ngẩm một chút nào, cơm trắng độn bã khoai lang thô ráp bà cũng có ăn ngon lành từng bát lớn.

Mỗi lần đi đốn củi rừng về, ông ngoại lại cẩn thận mở chiếc khăn tay bọc kín ra, trút ra một vốc táo rừng chua chua ngọt ngọt.

Từng quả táo rừng chín mọng, vàng óng ả và tròn vo đều đặn.

Cả nhà đứng vây quanh bà, nuốt nước miếng ừng ực nhìn bà thong thả nhai từng quả một cách cùng ngon lành và ngọt ngào.

ngoại nhìn thấy con thèm ăn của chua trong mừng thầm, đinh ninh chắc nịch rằng đứa con đầu này nhất định sẽ là một cậu con kháu khỉnh.

nhưng người út mới bước chân về làm chưa được bao lâu lại không mấy bằng , liền bĩu môi lẩm bẩm xì xào một câu cay nghiệt:

“Một người mẹ điên dại như , chẳng biết đẻ ra có lại là một đứa con điên dại nữa hay không chứ!”

Sắc mặt của ông ngoại bỗng chốc biến đổi liên tục, vừa tím tái lại vừa xót xa, ông lẳng lặng nắm lấy bàn tay vợ, dắt bà ra mương nước đầu làng mò ốc trạch.

Tối hôm đó, ngoại đứng ra làm chủ, chính thức tuyên bố chia tài tách riêng từng hộ đình.

Người thứ hai đã học thành thạo nghề thợ sơn, người thứ ba đi theo một vị bác sĩ chân đất học nghề bốc t.h.u.ố.c cứu người, còn người thứ tư và út đều đã nắm vững nghề thợ mộc trong tay.

Tất cả bọn họ đều đã có nghề nghiệp mưu sinh vững chắc để tự nuôi sống thân.

Duy chỉ có người con cả là ông ngoại tôi, năm xưa vốn dĩ được định hướng sẽ kế thừa truyền thống đạo giáo làm thầy phong thủy của người cha quá , nào ngờ đâu mới chỉ học lỏm được bập bõm bốn năm người cha đã đột ngột qua đời, buộc ông phải gánh vác vai trò trụ cột lao động chính trong nhà.

Để bù đắp những thiệt thòi và hy sinh to lớn cho người con cả, ngoại quyết định để lại toàn bộ ba gian nhà gỗ tổ tiên cho vợ chồng ông ngoại, còn thân bà dọn sang ở tại một gian phòng phụ nhỏ bên chái nhà.

vợ chồng trẻ đầu cuộc sống tự lập mới trong chính ba gian nhà tranh đơn sơ .

Có lẽ là nhờ có phúc đức tổ tiên phù hộ độ trì nơi suối vàng, mà cũng có lẽ là do thiên chức làm mẹ thiêng liêng đã thức tỉnh năng diệu trong bà.

Kể từ trong mình giọt m.á.u thiêng liêng, căn bệnh tâm thần điên dại của bà ngoại bỗng nhiên như có phép màu khỏi hẳn một cách thần .

Vào những quang mây tạnh, bà rất thích xách xô ra chăm bẵm vườn rau sau nhà.

Những cây xà lách xanh mơn mởn, những quả cà tím bóng loáng mập mạp, những dây dưa chuột nở hoa vàng li ti rực rỡ, tất cả đều trở thành đối tượng để bà tỉ mẩn nghiên cứu chăm sóc từng li từng tí.

Những hôm đổ mưa rào rả rích, bà cũng đã tự ý thức được việc thân đang bầu nên tuyệt đối không được phép bước chân ra ngoài trơn trượt.

Bà liền quẩn quanh ngồi bên cạnh mẹ chồng, học cách xâu từng sợi chỉ qua lỗ kim, vê từng chỉ mảnh mai, đầu kiên nhẫn học từng kim chỉ may vá.

Ban đầu bà học từ những may nhất.

Đợi đến khi từng kim chỉ đã trở nên phẳng phiu, đều đặn và ngay ngắn, bà mới đầu học cách may đế giày.

Học may đế giày chính là để rèn luyện khả năng kiểm soát lực đạo của bàn tay.

Những miếng phôi đế giày được bồi từ mấy chục lớp vụn phết hồ dán dày cộp, qua bao nắng gắt đã bị phơi khô cứng ngắc như đá tảng.

Dẫu cho đã đeo chiếc đê kim loại bảo vệ đầu ngón tay, nhưng những kim to vẫn không nào tránh khỏi việc đ.â.m thủng da thịt tạo nên man những vết châm rỉ m.á.u li ti.

Mỗi buổi chiều khi ông ngoại vác cuốc đi làm đồng về đến ngõ, đập ngay vào mắt ông luôn là hình ảnh hai người phụ nữ – một già một trẻ – đang ngồi quây quần bên bậc cửa gỗ.

Từng kim chỉ bình dị cũng êm đềm, phẳng lặng và dài lâu tựa như chính những năm tháng cuộc đời của họ.

giày đầu tiên mà chính tay bà ngoại cặm cụi may thành hình, đương nhiên là dành tặng riêng cho ông ngoại.

Khuôn bàn chân của ông dài ngoẵng như một chiếc thuyền nan, đế giày được may thật rộng rãi, bên trong độn một lớp bông gòn mỏng êm ái.

Mặt giày may bằng thô màu xanh chàm mộc mạc, khuy cài cùng tông màu tinh tế, từng kim chỉ may cùng khít khao và tỉ mẩn.

Mỗi khi ông nhấc bước chân lên, lớp đế giày trắng muốt lộ ra thanh thoát và nhẹ nhàng tựa như cánh chim hồng bay lượn giữa mây.

Về sau này khi ông ngoại đã bước vào tuổi xế chiều gần đất xa , tôi đã từng nhiều lần bỏ tiền mua tặng ông rất nhiều giày bông ấm áp đắt tiền.

nhưng mỗi lần cầm giày mới tay, ông nào cũng đưa bàn tay gầy guộc vuốt ve mặt trước tiên, rồi hỏi han xem giá tiền bao nhiêu, để rồi cuối cùng ông lại khẽ lắc đầu mỉm cười bùi ngùi: “Mấy thứ giày dép mua ngoài chợ này làm sao có sánh bằng được với những giày do chính tay bà ngoại cháu tự may năm xưa cho được chứ!”

Cuộc sống mộc mạc chàng cày bừa nàng dệt dẫu cho cùng thanh bần nghèo khó, nhưng lại ngập tràn niềm vui ấm áp và hạnh phúc khôn xiết.

Tính tình của bà ngoại càng lại càng trở nên hoạt bát, vui tươi và nhanh nhẹn tháo vát hơn xưa rất nhiều.

Mỗi khi trong nhà có khách quý ghé thăm, bà đều có thoăn thoắt dọn ra một mâm cơm canh tươm tất thơm phức; mỗi khi có bà con lối xóm bước chân qua ngõ, bà cũng đều niềm nở bước ra cất tiếng chào hỏi nhiệt tình.

Đến cô con gái đầu cất tiếng khóc chào đời – tức là mẹ của tôi sau này, bà ngoại dường như đã hoàn toàn gánh vác xuất sắc vai trò của một người vợ đảm đang, một người hiền thảo trong đình anh Huân.

Trong suốt ba năm tiếp theo sau đó, bà lại liên tiếp sinh hạ cho ông ngoại thêm hai người con bụ bẫm khỏe mạnh.

ngoại mừng rỡ đến mức nụ cười nào cũng nở rộ môi không tài nào khép lại nổi.

Mỗi lần bước chân ra ngõ gặp gỡ người làng, bà nào cũng tự hào khoe rằng mối lương duyên năm xưa quả thực là một quyết định cưới xin đúng đắn nhất trong cuộc đời.

Bước sang tuổi ba mươi tròn trĩnh, cuối cùng ông ngoại tôi cũng đã chính thức chạm tay vào ước mơ lớn nhất của người đàn ông nghèo: có vợ hiền, con ngoan và mái ấm đình ấm cúng.

Niềm hân hoan hạnh phúc bờ bến trong ông ngoại đương nhiên là không lời nào có tả xiết.

Mấy đứa con nhỏ đứa nào đứa nấy cũng đều thông minh, sáng dạ, ngoan ngoãn và cùng chịu khó đỡ đần cha mẹ.

Điều đó lại càng tiếp thêm cho ông ngoại một nguồn sinh lực dồi dào, khiến cho toàn thân ông nào cũng tràn trề sức mạnh làm việc không biết mệt mỏi.

còn chưa hửng sáng ông đã lục đục thức dậy ra đồng cày cuốc để kiếm từng điểm công lao động, tan ca làm đồng về nhà bao giờ vai ông cũng gánh theo một bó củi khô to tướng nhặt nhạnh .

Thời người ta không được phép công khai mở rộng đất đai canh tác hoa màu riêng, ông liền tranh thủ trồng giấu vài khóm cây gai dọc bờ rào vườn rau, rồi giâm thêm vài dây khoai lang ngọt.

Tiếc tiền dầu hỏa không nỡ thắp đèn, ông liền ngồi dưới ánh trăng vằng vặc cặm cụi xe dây thừng, đan từng giày cỏ.

Những nông nhàn mùa đông rét mướt, ông lại lặn lội leo lên đỉnh núi đào măng trúc củ đông, hái từng nắm cây t.h.u.ố.c nam về phơi khô.

Nói theo đúng nguyên văn câu nói mộc mạc của ông ngoại năm xưa: Thời buổi nghèo đói , ngay cả nhìn thấy một bãi phân ch.ó ngoài người ta cũng phải nhặt vội về để bón cho ruộng đất thêm màu mỡ.

nhưng toàn bộ những khoản thu nhập mồ hôi nước mắt gom góp lại vẫn còn thua xa số tiền học phí đắt đỏ của ba đứa con nhỏ.

Mỗi đứa trẻ mỗi năm phải đóng học phí hai đồng tiền (hai tệ).

Ở cái thời mà giá một cân thịt lợn tươi chỉ có giá vỏn vẹn đúng hai xu (0,02 tệ), số tiền hai đồng một năm cho mỗi đứa trẻ thực sự là một khoản tiền kếch xù ngoài sức tưởng tượng của người nông dân.

Bà ngoại ở nhà cũng nóng ruột như lửa đốt.

Ban đêm đợi khi các con đã chìm sâu vào giấc ngủ êm đềm, bà lại một mình lén lút lội xuống đầm sen mò từng củ sen non, từng con ba ba béo tốt.