Chương 1

Bố tôi dùng toàn bộ tiền mồ hôi nước mắt tích cóp suốt nửa đời nuôi chú út ăn học.

Hai năm sau khi thi vào một cơ quan cấp huyện, trong bữa cơm gia đình đêm giao thừa, chú út lấy năm tệ đập xuống mặt bố tôi.

“Anh, cầm lấy đi.”

“Anh chỉ là người làm ruộng, cho nhiều cũng biết tiêu.”

Cả bàn họ hàng đều im bặt. Vừa rồi, những người khác ít nhất cũng nhận được năm nghìn tệ.

Tay bố tôi dừng giữa không trung, nụ trên mặt dần cứng lại.

Chú út lại quay sang nhìn tôi.

“ , nghe nói cháu thôn làm việc rồi à?”

“Ở thôn thì có tiền đồ gì? Sau này cũng chỉ là đứa có tương lai!”

“Đều là do bố cháu cấp đấy. Chú thi đỗ là vì thân chú có năng lực. Sau này nhà cháu đừng bám lấy chú vòi vĩnh!”

Mắt mẹ tôi lập tức đỏ lên.

Bố giữ tay tôi dưới gầm bàn, nhỏ giọng nói:

“Đầu năm đầu tháng, nhịn đi con.”

Tôi nhìn chú út, không nói gì.

Chỉ lấy điện ra, nhắn cho vị tiền bối thuộc Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật đang hướng dẫn mình.

“Nếu đối tượng bị tố cáo là người thân ruột thịt, cháu phải làm thủ tục thế ?”

Đối phương nhanh chóng .

“Đúng là cán bộ xuống nông thôn, bắt đầu làm việc ngay rồi sao?”

Đêm giao thừa, chú út mừng tuổi năm nghìn tệ cho con của bà dì họ thành phố .

Mừng tám nghìn tệ cho cháu bên nhà vợ.

Lại nhét một tấm thẻ mua sắm cho người dượng họ xa từng giới thiệu chú tham gia bữa tiệc với lãnh đạo.

Đến lượt bố tôi, chú lấy ra năm tệ.

“Anh, anh cầm lấy đi. Tết nhất mà, ai cũng có phần.”

“Dù sao sau này anh còn phải nhờ đến em. giờ đừng chê ít!”

Xung quanh im lặng trong chốc lát.

Ngay sau đó, có người vội vàng giảng hòa:

“Minh Diệu đúng là biết đùa.”

Chú út nâng chén rượu lên, càng lớn hơn.

“Em đâu có đùa.”

“Anh em thật thà, cho nhiều anh ấy cũng không nỡ tiêu. Năm tệ là vừa đẹp.”

Bàn tay đang cầm đũa của bố tôi khẽ run lên.

Sắc mặt mẹ trắng bệch, bà nhẹ nhàng giữ cánh tay bố dưới gầm bàn.

Đầu năm đầu tháng, mẹ sợ làm ầm lên sẽ khó coi.

Tôi cũng tạm thời nhịn xuống.

Ăn được nửa bữa, chú út bắt đầu hỏi công việc của tôi.

“ , nghe bà nội cháu nói giờ cháu đang ở trong thôn à?”

Tôi gật đầu.

“Vâng, cháu đang ở trong thôn…”

Chú út xua tay, mở miệng cắt ngang.

“Loại công việc trong thôn ấy, cũng giải quyết mấy lông gà vỏ tỏi, có tiền đồ gì?”

“Anh, năm xưa anh chịu tiền cho em học như vậy, sao đến lượt con gái mình lại không biết trải đường cho nó?”

Mặt bố tôi đỏ bừng.

“ tự thi đỗ.”

Chú út khịt mũi.

“Loại công việc vớ vẩn gì mà còn phải thi?”

“Chúng ta cũng không phải người ngoài, em nói thật với anh một câu. Xã hội giờ, không có quan hệ, không có tầm nhìn, con cái rất dễ đi nhầm đường.”

“Cả đời anh chỉ biết cắm mặt ngoài đồng kiếm ăn, sao được những này?”

Tôi đặt đũa xuống, vừa định lên tiếng.

Bố đã giữ tay tôi .

“Đang ăn Tết, đừng cãi lại.”

Tôi nhìn , nuốt những định nói xuống.

Nhưng chú út không định buông tha cho bố.

Sau khi men rượu bốc lên, chú càng hưng phấn hơn.

Chú nói với cả bàn họ hàng:

“Anh tôi ấy à, không có ý xấu, chỉ là tầm nhìn hạn hẹp.”

“ đây lúc cũng nhắc cấp cho tôi đi học, qua là chờ sau này chém đẹp tôi thôi.”

Bố đột ngột ngẩng đầu.

“Anh nói đó bao giờ?”

Chú út sửng sốt một lát, sau đó bật .

“Anh, anh vội cái gì?”

“Anh không nói thẳng mặt, nhưng mọi người đều biết mà.”

“Cứ như nay tôi được ngồi trong văn phòng đều là nhờ anh vậy.”

“Tôi thi đỗ là vì thân tôi có năng lực, liên quan gì đến người khác!”

Câu nói ấy giống như một chiếc đinh đóng thẳng vào ngực bố tôi.

Năm mười bốn tuổi, bố đã học, đi theo thợ xây trong làng lên công trường ở huyện.

Những năm cấp cho chú út ăn học, đến một bữa cơm nóng bố cũng không nỡ mua.

Mùa đông, bố ở trong lán công trường lạnh đến mức ho ra máu, vậy mà vẫn gửi tiền nhà.

Sau này, mẹ tôi là La Quế Cầm khuyên bố:

“Minh Sơn, anh cũng dành cho mình một ít đi. Sau này đi học cũng cần tiền.”

Bố chỉ xoa đôi bàn tay đầy vết chai rồi .

“Em anh thi đỗ, gia đình mình cũng được thơm lây.”

Suốt bao năm qua, bố chưa từng yêu cầu chú út lại tiền.

chỉ ngốc nghếch cho rằng em có tiền đồ, thân chịu khổ một chút cũng không đáng là gì.

Thế nhưng chú út đến cả những khổ cực ấy cũng muốn phủ nhận.

Bà nội cũng cau mày nói với bố:

“Minh Sơn, đầu năm đầu tháng, con bày ra vẻ mặt ấy làm gì?”

“ giờ Minh Diệu bận rộn ở cơ quan, áp lực lớn. Con làm anh thì đừng so đo với nó.”

Bà nội gắp một chiếc đùi gà vào bát chú út.

“Ăn nhiều một chút, công việc của con vất vả.”

Bố cúi đầu xuống.

Sau bữa cơm, chú út đứng trong sân, nói muốn chụp ảnh gia đình.

Họ hàng thành phố đứng bên cạnh chú.

Bà nội kéo cánh tay chú út, đến mức nếp nhăn đầy mặt.

Bố tôi vừa bước tới, chú út đã cau mày.

“Anh, quần áo anh toàn bụi, đừng chen vào nữa.”

Thế nên trong tấm ảnh ấy không có gia đình ba người chúng tôi.

Tối đó trên đường nhà, bố không nói một .

Mẹ cũng im lặng.

Tôi mở điện , thấy chú út đã gửi ảnh vào gia đình.

Chú viết kèm:

【Năm khí thế , chúc nhà họ Hứa càng nở mày nở mặt.】

Có người hỏi:

【Gia đình anh Minh Sơn đâu? Sao không thấy?】

Chú út nhanh chóng :

【Họ không thích chụp ảnh, quê mùa lắm, đăng lên cũng không hợp.】

Sáng mùng Một Tết, chú út lại phát lì xì trong gia đình.

Tiêu đề được viết rất hay.

【Góp thêm may mắn cho những đứa trẻ có tiền đồ trong nhà.】

Chú phát liền hơn mười bao lì xì.

Con nhà bà dì họ giành được hai trăm tệ.

Cháu bên nhà vợ chú giành được năm trăm tệ.

Tôi không bấm.

Bố không biết dùng điện . Bà nội gọi trong :

“Mọi người mau giành đi, Minh Diệu phát tiền may mắn đấy.”

Lúc ấy bố mơ mơ hồ hồ bấm vào.

Năm xu.

Ngay giây tiếp theo, tin nhắn của chú út đã xuất hiện.

“Anh, tay anh nhanh thật đấy.”

“Năm tệ tối qua còn chưa kịp ấm túi, nay lại giành thêm năm xu rồi à?”

Trong lập tức không còn ai lên tiếng.

Thế nhưng chú út giống như không nhận ra sự ngượng ngùng, tiếp tục nói.

“Không phải em muốn nói anh đâu, nhưng anh đừng nhỏ nhen quá.”

“ người ngoài nhìn thấy, họ lại tưởng Hứa Minh Diệu em có một người anh nông dân chỉ thích chiếm lợi của người khác.”

Bố ngồi trên chiếc ghế đẩu nhỏ trong nhà chính, nhìn chằm chằm màn hình điện .

không biết bằng tin nhắn .

Cũng không biết nên đáp lại thế .

Một lúc lâu sau, vụng gõ ba chữ:

【Anh lại.】

thật sự lại.

Năm xu.

Mẹ tôi lập tức bật khóc.

“Minh Sơn, anh chịu cơn giận này làm gì?”

Bố lau mặt.

“Người ta đã nói vậy rồi, anh cầm cũng không thích hợp.”

Tôi không thể nhịn được nữa, cầm điện lên, gõ vào trong :

【Chú út, những phiếu chuyển tiền năm xưa bố cháu cấp cho chú đi học, nhà cháu vẫn còn giữ.】

Tôi còn chưa kịp gửi, bố đã giữ tay tôi lại.

“Đừng.”

Tôi nhìn .

“Bố, chú ấy đã nói bố như vậy rồi!”

Môi bố khẽ động.

“Đó là chú út của con.”

“Bà nội con còn ở trong , đi.”

Tôi tức đến cay mắt.

“Thì sao? Vì thế chú ấy có thể tùy tiện giẫm đạp lên bố sao?”

Bố không nói gì.

chỉ lấy tờ năm tệ trong túi ra, đặt lên bàn.

Một tờ tiền nhỏ nhàu nhĩ.

Giống như nỗi ấm ức suốt nửa đời của bố đã bị người ta vò nát rồi ném lại.

sau, chú út đến nhà tôi.

Chú không đến chúc Tết.

Chú mang theo một tập tài liệu, đẩy đến mặt bố.

“Anh, vào đây.”

Trên đó đầy những dòng chữ chi chít, bố không đọc lắm.

“Đây là gì?”

Chú út vừa uống trà mẹ tôi bưng lên, vừa tùy tiện :

“ trợ cấp sửa chữa nhà cũ thôi.”

“Mấy gian nhà của anh phải sắp sập rồi sao? đây trong thôn đã báo tên nhà anh lên.”

“Nhưng chỉ tiêu có hạn, anh tự nguyện đi. Năm nay không đăng , đồng thời không có ý kiến gì danh sách.”

Bố sửng sốt.

“Tại sao?”

“Lấy đâu ra nhiều tại sao như vậy?”

Sắc mặt chú út trầm xuống.

“Chính sách do em phụ trách, lẽ em còn hại anh?”

Tôi đứng bên cạnh, cầm cam kết lên đọc lướt qua.

Càng đọc, lòng tôi càng lạnh.

Ngôi nhà cũ của gia đình tôi quả thật đã xuống cấp.

Mùa mưa bị dột, bức tường phía tây có một vết nứt rộng gần nửa gang tay.

Theo tiêu chuẩn tôi tìm được trong thời gian đi khảo sát các hộ dân ở thôn, nhà tôi hoàn toàn đáp ứng điều kiện xét duyệt sơ bộ nhận trợ cấp sửa chữa nhà nguy hiểm.

Thế nhưng thứ chú út bắt bố lại là “tự nguyện và công nhận kết quả”.

Đây không phải đơn giản là .

Mà là bịt miệng.

Tôi hỏi:

“Vậy chỉ tiêu này được trao cho ai?”

Chú út nhìn tôi, ánh mắt đầy vẻ khinh thường.

“Người lớn đang nói , cháu xen miệng làm gì?”

“Cháu chỉ hỏi thôi.”

Chú lạnh.

“Cháu lăn lộn trong thôn được vài đã tưởng mình chính sách rồi à?”

“ , không phải chú muốn đả kích cháu. Công việc của cháu cùng lắm chỉ là chạy việc vặt cho người trong thôn, đừng cầm lông gà tưởng là lệnh bài.”

Tôi không ý đến chế giễu của chú.

“Trong danh sách có Đổng Khánh Hải ở thôn nhà họ đúng không?”

Tay chú út khựng lại.

Tôi tiếp tục nói:

“Đổng Khánh Hải sống ở thành phố quanh năm. Năm ngoái, căn nhà ở nông thôn của ta còn cho người khác thuê chứa đồ.”

“Trường hợp như vậy, tại sao lại được xếp nhà cháu?”

Sắc mặt chú út hoàn toàn lạnh xuống.

“Ai nói cho cháu biết?”

Tôi nhìn chú.

“Cháu nhìn thấy trong lúc đi khảo sát.”

Chú đập bàn.

“Hứa , cháu đừng mang mấy thứ trong thôn ra dọa chú.”

“Cháu thế là quy trình sao? Cháu thế là đánh giá tổng hợp sao?”

“Năm xưa bố cháu cấp cho chú đi học, phải cũng mong chú có được nay sao?”

“ giờ chú bảo bố cháu giúp một việc, một chữ thì có vấn đề gì?”

Sau khi câu nói ấy vang lên, trong nhà im lặng đến đáng sợ.

Bố ngẩng đầu lên.

“Minh Diệu, em bảo anh là giúp em sao?”

Chú út tránh ánh mắt của bố.

“Anh đừng hỏi nhiều như vậy, cứ là được.”

Bố cầm bút, chậm chạp không đặt xuống.

Chú út mất kiên nhẫn thúc giục:

“Anh, đừng làm em khó xử.”

“Em khó xử sao?”

Mẹ tôi đột nhiên lên tiếng, giọng bà run rẩy.

“Những năm qua, người khó xử là ai, trong lòng chú không biết sao?”

“Chị dâu, đây là công việc!”

Tôi rút cam kết khỏi tay bố.

“Nếu đã là công việc thì cứ làm theo đúng quy trình công việc.”

“Chữ này, bố cháu không .”

Lúc rời đi, sắc mặt chú út khó coi đến cực điểm.

Chú đứng ngoài cổng sân, quay đầu chỉ vào bố.

“Anh, giờ anh giỏi rồi.”

“Con gái làm chân chạy việc trong thôn được vài , anh đã dám lên mặt với em.”

“Sau này nhà anh có gì thì đừng nghĩ đến việc cầu xin em!”

Bố không lên tiếng.

Chú út lại nhìn tôi, lạnh.

“Hứa , chú nhắc cháu một câu.”

“Người trẻ đừng quá ngông cuồng!”

Tôi cất cam kết vào túi hồ sơ.

“Cảm ơn chú út đã nhắc nhở.”

Chú tưởng tôi đã chịu thua, hừ một tiếng rồi đi.

Thế nhưng tối ấy, chú lại bắt đầu diễn kịch trong gia đình.

【 nay tôi đến nhà anh , vốn muốn giúp anh ấy giải thích rõ chính sách.】

【Kết quả là giờ người ta đã coi thường đứa em này rồi.】