Chương 1

Tôi làm ở khoa cấp cứu tám năm, đưa một bệnh nhân nhồi máu cơ tim bàn mổ khi chưa người nhà ký tên.

Người được cứu sống, đơn khiếu nại cũng được gửi đến — “vi phạm quy trình”.

Tôi bị đình chỉ công tác, không hưởng lương trong ba .

Trưởng phòng Y vụ vỗ vai tôi, chân thành khuyên nhủ:

“Quy trình là để bảo vệ cô. Sau này đừng tự ý quyết định .”

Tôi chép câu này ba mươi lần rồi dán tường phòng .

Ngày quay lại làm việc, ánh mắt của tất cả mọi người trong khoa nhìn tôi chẳng khác nhìn một quả bom hẹn giờ.

Họ đoán đúng rồi.

Nhưng lại đoán sai hướng — Tôi không định phát nổ, tôi chỉ muốn cho tất cả mọi người biết, một khi nghiêm túc chấp hành quy định, nó có đáng sợ đến mức .

CHƯƠNG 1

Tôi tên Trình Lam.

Bác sĩ điều trị chính của khoa Cấp cứu, thâm niên tám năm.

Người trong ngành đặt cho tôi biệt danh là “Trình Nhất Đao”, không phải vì tôi chém người nhanh, mà vì tôi mở lồng ngực rất nhanh.

Từ rạch đường giữa xương ức cho đến khi mở màng tim, kỷ lục nhanh nhất của tôi là bốn mươi bảy giây.

Người hướng dẫn nói tôi sinh để làm nghề này.

Tôi cũng nghĩ như vậy — cho đến ba trước.

Hôm đó tôi đêm, xe cấp cứu 120 đưa vào một người đàn ông năm mươi sáu tuổi, bị nhồi máu cơ tim diện rộng, động mạch thất trước tắc nghẽn hoàn toàn.

Khi được đưa đến, ông ấy đã rung thất hai lần.

Người nhà đâu?

Đang trên đường tới.

Họ nói đang từ thành phố bên cạnh chạy sang, nhanh nhất cũng phải mất một tiếng rưỡi.

Một tiếng rưỡi.

Bệnh nhân nhồi máu cơ tim, một tiếng rưỡi.

Tôi nhìn đường điện tim trên theo dõi gần như đã duỗi thẳng.

Không hề do dự.

“Chuẩn bị phòng mổ, đưa phòng can thiệp.”

Y tá Lệ nhìn tôi: “Người nhà vẫn chưa…”

“ người nhà tới ông ấy cũng không cần ký tên đâu.”

Tôi đó đã nói câu này.

Rất ngầu.

Vô cùng ngầu.

Ngầu được khoảng… bảy mươi hai tiếng.

Ngày thứ ba, bệnh nhân tỉnh lại, thoát khỏi nguy hiểm.

Người nhà cũng tới — là một người đàn ông ngoài ba mươi tuổi, mặc vest giày da chỉnh tề, tóc vuốt bóng loáng. Vừa vào phòng bệnh đã liếc nhìn các chỉ số trên theo dõi điện tim, sau đó lấy điện thoại chụp một tấm hình.

Không phải chụp cho bố .

Mà là chụp cho luật sư của anh ta.

“Không có ký của người nhà mà đã tự tiện phẫu thuật sao? Đây là bệnh viện kiểu gì vậy? Coi mạng người như cỏ rác à?”

Hôm đó, tôi đứng ngoài hành lang, nghe anh ta làm ầm ĩ ở quầy y tá.

Phản ứng đầu tiên trong đầu tôi là — Anh bạn, mạng của bố anh là do tôi giành lại đấy.

Phản ứng thứ hai là — Ồ, thứ anh ta quan tâm không phải mạng của bố .

Ngày thứ ba, thư khiếu nại được gửi đến phòng Y vụ.

Ngày thứ năm, phòng Y vụ gọi tôi làm việc.

Người ngồi đối diện tôi là Tiền Duy Minh, trưởng phòng Y vụ.

Ngoài năm mươi tuổi, hói đầu, mắt nhỏ, nói chuyện cũng mang giọng điệu “tôi làm vậy là vì muốn tốt cho cô”.

“Bác sĩ Trình à, người đã được cứu sống, chuyện này chúng tôi đều nhìn thấy.”

Ông ta lật lá đơn khiếu nại trên bàn.

“Nhưng quy trình vẫn là quy trình. Cô chưa có giấy đồng ý sau khi được giải đầy đủ mà đã tiến hành phẫu thuật, thật này có tồn tại đúng không?”

Tôi nói có.

“Vậy người nhà khiếu nại là quyền của họ. Những tục chúng ta cần hiện vẫn phải hiện.”

Ông ta đóng tập hồ sơ lại, nở một nụ cười mà đến tận bây giờ tôi vẫn như in.

Phải miêu tả nụ cười ấy thế nhỉ… Giống như rõ ràng trong tay đang cầm dao, ngoài miệng vẫn dịu dàng nói “đau báo với tôi nhé”.

“Đình chỉ công tác, không hưởng lương trong ba . Về nhà tự kiểm điểm cho tốt.”

Cuối cùng, ông ta đứng dậy, vỗ vai tôi.

“Bác sĩ Trình, hãy , quy trình là để bảo vệ cô. Lần sau đừng tự ý quyết định .”

Bảo vệ tôi.

Tôi nghiền ngẫm kỹ câu nói này.

Là bảo vệ tôi.

Không phải bảo vệ bệnh nhân.

Là bảo vệ tôi.

Được thôi, tôi rồi.

Hôm đó, khỏi phòng Y vụ, tôi gặp y tá trưởng Lệ ở hành lang.

Chị ấy đưa cho tôi một cốc cà phê mua từ bán hàng tự động.

“Nghĩ thoáng một chút đi, quy định vốn là như vậy.”

Tôi uống một ngụm, khó uống kinh khủng.

“Chị Lệ, em nghĩ thông rồi.”

“Thật sao?”

“Sau này em sẽ không giờ tự ý quyết định .”

Chị ấy nhìn tôi, muốn nói gì đó rồi lại thôi.

Có lẽ chị ấy đã nhìn thấy thứ gì đó không được bình thường trên gương mặt tôi.

Nhưng chị ấy không hỏi thêm.

Tối hôm trở về nhà, tôi không ngủ được.

Không phải vì cảm thấy oan ức.

Làm ở khoa cấp cứu tám năm, tôi chưa chịu loại oan ức chứ? bị người nhà mắng, bị bệnh nhân đánh, ba giờ sáng vẫn phải ép tim đến mức xương ức của bệnh nhân gãy.

Tôi không cảm thấy oan ức.

Tôi chỉ đột nhiên cảm thấy — đã tỉnh táo.

Trước đây, tôi luôn cho rằng làm bác sĩ, chỉ cần kỹ thuật tốt, lương tâm tốt là đủ.

Tối hôm đó, nằm trên giường, tôi đã nghĩ thông một chuyện.

Không đủ.

Còn lâu mới đủ.

Cô phải sống sót trước mới có cứu người khác.

Mà trong hệ thống này, tiêu chuẩn của việc “sống sót” không nằm ở chuyện cô đã cứu được nhiêu người.

Mà là cô đã ký nhiêu .

Đóng nhiêu con dấu.

hiện nhiêu quy trình.

Được.

Tôi học được rồi.

Trong ba bị đình chỉ công tác, tôi đã làm vài việc.

Thứ nhất, học thuộc lòng ba lượt “Điều lệ quản lý cơ sở y tế”.

Thứ hai, chép lại một toàn bộ “Quy định chẩn đoán và điều trị của khoa Cấp cứu” trong bệnh viện.

Thứ ba, dùng bút đỏ tô đậm tất cả các điều khoản quan đến “ đồng ý sau khi được giải ”, “phê duyệt quy trình” và “chế độ bàn giao ca ”.

Thứ tư, in , ép nhựa rồi treo kín trên tường phòng của tôi.

Sau này, Lệ nói bức tường ấy trông giống hệt hiện trường gây án của một kẻ cuồng tín.

Tôi cảm thấy chị ấy nói quá rồi.

Rõ ràng đó là khu vực học tập kiểu mẫu về chấp hành quy định.

CHƯƠNG 2

Ngày tôi quay lại làm việc là một ngày thứ Hai.

Tôi mặc chiếc áo blouse trắng đã giặt đến bạc màu, đúng bảy giờ năm mươi lăm có mặt tại khoa.

Vừa đủ thời gian thay đồ và chuẩn bị trước ca.

Không đến sớm hơn mức cần thiết dù chỉ một .

Bởi vì Điều 3 của “Quy định quản lý chấm công nhân viên” viết rất rõ: Giờ làm việc bắt đầu từ tám giờ sáng, việc đến sớm được xem là tự nguyện.

Tôi không tự nguyện.

Khi vào phòng thay đồ, ánh mắt của mấy bác sĩ trẻ trong khoa Cấp cứu nhìn tôi có chút phức tạp.

Có thương hại, có tò mò, còn có cả cảnh giác kiểu “Bác sĩ Trình trở lại rồi, liệu chị ấy có phát điên không”.

Yên tâm.

Tôi không phát điên.

Tôi tuân quy định.

Tuân đến mức khiến mọi người phải sợ hãi.

Buổi bàn giao ca sáng.

Trưởng khoa Trần Kiến Quân đứng trước bảng trắng, nói đơn giản vài câu, cuối cùng tiện miệng nhắc đến: “Trình Lam đã quay lại, mọi người cứ làm việc như cũ.”

Như cũ.

Được thôi, cứ như cũ.

Sau khi bàn giao ca xong, tôi vào phòng khám của , ngồi xuống, kéo ngăn bàn , lấy cuốn sổ ghi chép ca .

Trên bìa sổ, tôi dùng bút dạ đen viết bốn thật lớn —

LÀM ĐÚNG QUY ĐỊNH.

Sau đó lật trang đầu tiên, ngay ngắn ghi ngày .

tập sinh Tiểu Chu đứng bên cạnh thò đầu nhìn một cái rồi vội vàng rụt lại.

Có lẽ cậu ta cảm thấy tôi hơi đáng sợ.

Buổi sáng tương đối yên bình.

Tôi tiếp nhận mấy ca nhẹ, khâu vết thương ngoài da, ngộ độc rượu, đều là những ca thường ngày.

Mỗi bản cam kết đồng ý sau khi được giải , tôi đều yêu cầu bệnh nhân hoặc người nhà ký thật ngay ngắn.

Mỗi thao tác đều được tôi hiện đúng quy định, không thừa một , không thiếu một .

Tiểu Chu đi theo sau tôi, nhìn tôi giải rủi ro của thuật khâu vết thương cho một bệnh nhân bị đứt tay.

“Cô Trình… chỉ khâu hai mũi thôi, đâu cần giải chi tiết như vậy?”

Tôi không thèm ngẩng đầu: “Điều 7 của ‘Quy định quản lý đồng ý sau khi giải ’, bất kỳ thuật xâm lấn cũng phải được thông báo rủi ro và ký tên xác nhận.”

“Nhưng… trước đây chẳng phải chỉ cần nói miệng một chút là…”

“Trước đây là trước đây.”

Tôi ngẩng đầu nhìn cậu ta.

“Bây giờ, chúng ta làm đúng quy định.”

Tiểu Chu không nói .

Hai giờ chiều.

Chuyện tới rồi.

120 gọi điện tới, có người bị thương do tai nạn giao thông, một chiếc xe tải lớn lật nghiêng đè một chiếc xe điện. Người lái xe là một người đàn ông hơn bốn mươi tuổi, bị đa chấn thương, đánh giá ban đầu là gãy xương sườn kèm theo tràn máu tràn khí màng phổi, có bị xuất huyết ổ bụng.

Dấu hiệu sinh tồn không ổn định.

Xe cấp cứu bảy tới.

Khi Lệ chạy tới báo cáo tình hình với tôi, tốc độ nói rất nhanh, trong ánh mắt mang theo cấp bách mà tôi vô cùng quen thuộc.

“Trình Lam, ca này có cần phải mở lồng ngực khẩn cấp —”

“Đã lạc với người nhà chưa?”

“Đang gọi rồi, người hệ khẩn cấp được đăng ký là vợ anh ta.”

“Đã lạc được chưa?”

“Vẫn chưa…”

“.”

Lệ sửng sốt một chút.

“ lạc được rồi tính.” Tôi lật sổ , viết một dòng vào cột “Ghi chú”: Đang người nhà đồng ý và ký giấy.

Bảy sau, xe cấp cứu tới.

Ngay khoảnh khắc bệnh nhân được đẩy vào, tôi liếc nhìn một cái — Tình trạng quả rất tệ, sắc mặt trắng bệch, ý thức mơ hồ, vùng bụng phình to rõ rệt.

Vừa gắn theo dõi, huyết áp 84/52, nhịp tim 126, SpO2 89.

Đang tiếp tục tụt.

Tôi nhìn chằm chằm vào những con số đó.

Tôi của trước đây, này đã sớm hét yêu cầu chuẩn bị bàn mổ rồi.

Tôi của hiện tại, đứng cạnh theo dõi, ghi chép lại số liệu vào hồ sơ.

“Người nhà đâu?”

“Gọi được rồi! Chị ấy nói đang vội chạy tới, hai mươi !”

“Tốt.” Tôi kéo một chiếc ghế ngồi xuống, “.”

Biểu cảm của Lệ đó, cả đời này tôi không giờ quên được.

Chị ấy há hốc miệng, trợn tròn hai mắt, khiếp sợ đó không phải diễn — Đó là ngỡ ngàng kiểu “Tôi quen cô tám năm nay, rốt cuộc cô đang làm cái quái gì vậy”.

“Trình Lam… Huyết áp của anh ta vẫn đang tụt…”

“Theo quy định, các thuật xâm lấn không thuộc phạm vi cấp cứu duy trì sống cần có ký của người nhà.” Tôi không nhìn chị ấy, cầm bút tiếp tục ghi sổ , “Hiện tại người nhà đang trên đường tới, bệnh nhân vẫn nằm trong khoảng thời gian có .”

“Phạm vi có là sao? SpO2 của anh ta xuống 89 rồi!”

“Chị cảm thấy không ?” Tôi ngẩng đầu, nhìn chị ấy, “Vậy phiền chị ký tên vào đây, với tư cách y tá trưởng, để xác nhận khởi động luồng ưu tiên cấp cứu khẩn cấp.”

Tôi đẩy tờ biểu mẫu đến trước mặt chị ấy.

Chị ấy chằm chằm nhìn vào dòng đó suốt năm giây.

Không ký.

Đương nhiên là sẽ không ký.

Câu nói của Tiền Duy Minh ba trước, không phải chỉ có một tôi .

“Quy trình là để bảo vệ cô.”

Bảo vệ bất kỳ ai, trừ bệnh nhân.

Nhưng đây là quy định.

Quy định do các người đặt .

Mười sau, người nhà tới.

Không phải một người, mà là bốn năm người, ào ào lao vào từ cửa khoa cấp cứu, người khóc, kẻ la hét.

“Bác sĩ! Chồng tôi sao rồi?!”

Tôi đứng dậy, đưa tờ cam kết phẫu thuật qua.

“Chị là người nhà bệnh nhân? Xin hãy xem trước bản cam kết này, tôi sẽ giải cho chị về những rủi ro của ca phẫu thuật —”

“Bác sĩ hãy cứu người trước đã!”