Chương 5 - Người Con Gái Bị Bỏ Rơi Trở Về

Khi tan họp, hơn một nửa người đã ký tên, nhưng cũng có người cầm bút trước tờ giấy, mãi không hạ xuống được.

Bà La là một trong .

Bà không biết nhiều chữ, lật đi lật lại bản hợp đồng, ngón tay cứ dừng mãi trên hai chữ “rủi ro”.

“Chiếu Tình, bà tin cháu. Nhưng trong này viết có thể lỗ tiền, nếu lỗ thì người ta có lấy nhà bà không?”

Có người trong sân sốt ruột thay bà.

“Hai gian nhà cũ bà thì thèm lấy, cứ ký trước đi.”

Tôi lấy cây bút khỏi tay bà La.

“Chưa hiểu thì đừng ký. Hôm nay giục bà, sau này người có chịu đền tiền thay bà không?”

Người kia lập tức im lặng.

Tôi kéo một chiếc ghế thấp tới ngồi bên cạnh bà, chậm rãi giải thích lại thức vốn, điều kiện rút khỏi hợp tác xã và tình huống xấu nhất.

Bà do , tôi liền bảo bà mang hợp đồng về nhà, nhờ người cháu ngoại đang việc trên thị trấn xem giúp.

Trước khi đi, bà La giọng hỏi tôi có trách bà không ủng hộ hay không.

“Hồi bà may chăn bông cho cháu, chẳng lẽ còn ký tên được tính là thương cháu sao?”

Mắt bà đỏ lên, cầm bản hợp đồng đập vào cánh tay tôi.

“Bớt dỗ bà đi. Đợi bà đọc hiểu rồi quay lại.”

Tôi không khuyên thêm.

“Người thì cứ bắt đầu trước. Khi án thành công, người khác có thể tham gia bất cứ lúc theo quy định.”

Thủ Nghĩa ngồi ở hàng đầu tiên, đợi mọi người về hết đặt cây gậy xuống.

“Cháu không thất vọng à?”

“Tại sao thất vọng? người đồng ý đã nhiều hơn tính cháu.”

“Hồi cháu đâu có bình tĩnh như vậy.”

“Hồi cháu thế ?”

“Khóa hết người không đồng ý vào trụ sở thôn, đói cho tới khi họ ký tên.”

Tôi suy nghĩ một chút.

“Đúng là có hiệu quả.”

Ông dùng gậy gõ vào mũi giày tôi.

Việc đăng ký án khó hơn tưởng tượng.

Hồ sơ bị trả về sửa mấy .

Chế độ tài chính chưa hoàn chỉnh, bản quy hoạch cũng lại. Sửa xong chỗ này thì chỗ khác lại phát sinh vấn đề.

Tôi không nhớ mình đã chạy lên huyện bao nhiêu .

Khoảng thời gian ấy, cần ngửi thấy mùi nhựa trong xe đường dài, tôi theo bản năng sờ vào túi tài liệu, sợ mình quên biểu mẫu ở trụ sở thôn.

Có người khuyên tôi nhờ người quen.

Tôi đáp:

“Hồ sơ sai ở đâu thì sửa ở , sửa tới khi đạt yêu cầu.”

Lãnh đạo cũ ở công ty giúp tôi viết một bản kiến thu mua, nhưng cũng trước lời khó nghe.

“Chất lượng không ổn định, tôi trả hàng như thường.”

“Anh không trả thì tôi còn không dám ký.”

Trước mùa thu, án thông vòng xét duyệt đầu tiên.

Nhưng việc sửa đường lại mắc kẹt.

Tuyến đường tối ưu trong quy hoạch đi sân phơi lúa cũ phía đông làng.

Bên cạnh sân phơi có một cây hòe trăm tuổi, dưới gốc cây đặt tấm bia công đức người đầu tiên tới khai hoang Thanh Thạch Ao.

Quốc Đống là người đầu tiên phản đối.

“Đường có thể vòng, bia không được động.”

Kỹ sư mở bản vẽ.

“Nếu đi vòng dài thêm một cây , tăng gần hai triệu chi phí, độ dốc cũng vượt tiêu chuẩn.”

“Vậy thì không sửa nữa.”

Tôi khép bản vẽ lại.

“Bố , trước tiên nghe án đã.”

“Không có án .”

“Bia được chuyển tới quảng trường , tu sửa nguyên trạng. Cây hòe do đội ngũ chuyên nghiệp di dời, họ khả năng sống rất cao.”

“Rất cao là bao nhiêu? Nếu cây chết thì chịu?”

“Bất kỳ án cũng có rủi ro.”

Ông đứng dậy đi.

“Con được người ta dạy cách tính toán tiền bạc, nhưng đừng mang tổ tiên tính toán.”

Câu ấy giống như một tảng đá nện xuống, khiến sân không dám động.

Tôi đuổi theo tới cửa, lời đã dâng tới đầu lưỡi, cuối cùng nuốt trở lại.

Đêm hôm ấy, tôi tới sân phơi lúa xem bản vẽ.

Dưới gốc hòe có ánh đèn pin.

Quốc Đống đang ngồi xổm trước tấm bia, dùng khăn ướt lau từng chút bùn trong khe đá.

Trên bia có khắc tên cha ông.

Mãi tới lúc ấy tôi nhớ , bố mất cha mười sáu tuổi.

Khai hoang, đào mương, cõng đá, chuyện tôi từng đọc trong lịch sử làng lại là cuộc sống ông đã thật sự trải .

Tôi chuyển đi một tảng đá, nhưng điều ông nghe thấy lại giống như có người mang cha ông đi thêm một nữa.

Tôi không bước tới, đứng sau thân cây một lúc.

Gió thổi bản vẽ phát tiếng phần phật. Ông ngẩng đầu nhìn thấy tôi, cũng không hỏi tôi trốn ở gì.

“Đường nhất định đi đây à?”

“Kỹ sư tuyến này an toàn nhất. Đường vòng quá dốc, mùa đông đóng băng, xe tải lớn không lên được.”

Ông lại lau góc bia thêm một .

“Hồi đi học, con ngã bao nhiêu ?”

“Con không nhớ.”

“Bố nhớ.”

Ông vắt khô chiếc khăn rồi đứng dậy đi.

Ngày hôm sau, tôi mời kỹ sư và nhân viên bảo tồn văn hóa tới trụ sở thôn, trình bày tất các án.

Chi phí, rủi ro, bảo trì sau này, có thắc mắc đều có thể hỏi trực tiếp.

Quốc Đống đen mặt, nhưng không còn “không sửa” nữa.

Người trong làng lượt có mặt.

Trước khi phiếu, Triệu Khánh Phát ôm tới một chiếc hộp gỗ cũ, đặt lên bàn.

“Đây là thứ ông nội tôi để lại.”

Bên trong chiếc hộp là một cuốn sổ quyên sửa đường đã ngả vàng.

### 7

Cuốn sổ quyên có từ hơn bốn mươi trước.

Khi ấy, Thanh Thạch Ao sửa con đường cơ giới đầu tiên.

Mỗi nhà tiền, sức. con ghi trong sổ đều không lớn, sau tên một người thậm chí ghi vài giỏ thực.

Ở trang cuối cùng kẹp một lá đơn chưa kịp gửi.

Bên trên viết:

Đường không thông, hàng không được, trẻ con khó đi học, người bệnh khó xuống núi.

Mấy chục trôi điều người trong làng mong là mấy chuyện này.

## Chương 5

Triệu Khánh Phát gãi đầu.

“Ông nội tôi là người ghi sổ ấy. Trước đây tôi dùng thứ này kê chân bàn, tối lấy nhìn thấy.”

Thủ Nghĩa lật tới trang cuối, ngón tay dừng ở rất lâu.

“ ấy không đủ tiền, cuối cùng không sửa được.”