Chương 7

Mỗi lần đi làm khát , ông ngoại thường bưng cả bát nốc một hơi cạn sạch, rồi đưa bã chè vào miệng nhai nhồm nhoàm từng chút một, nuốt trọn vào bụng một cách vô cùng thỏa mãn.

“Uống mà thô kệch hệt như một con lừa nhai cỏ ấy!” Bà ngoại lúc nào cũng nguýt yêu ông ngoại một rõ dài, rồi lại thoăn thoắt quay người vào bếp rót thêm cho ông một bát chè đầy ắp.

Tay nghề làm thầy phong thủy cúng của ông ngoại ngày càng trở nên tinh xảo, danh tiếng vang xa đến mức ngay cả những người dân ở tận trấn cạnh cũng lặn lội tìm đến nhờ cậy.

Mỗi lần làm gọi vía chuộc hồn cho trẻ hay làm cầu an chúc phúc cho người già, ông lúc nào cũng nở nụ cười hiền từ môi.

Thế nhưng hoàn tất xong xuôi mọi nghi thức tế , ông bao giờ cũng nghiêm nghị dặn dò gia chủ một câu chân : “Mấy trò cúng bái này chung quy cũng là phong tục tín ngưỡng dân gian mà thôi, hễ người nhà có ốm đau bệnh tật gì buộc phải đưa ngay đến bệnh viện nhờ cậy bác sĩ cứu chữa đấy nhé!”

Người em trai thứ ba làm nghề thầy t.h.u.ố.c đông y là người biết ơn và cảm kích người anh cả này nhất, cậu ấy thường tấm tắc nói rằng anh cả có công nuôi nấng mấy anh em từ thuở ấu thơ, mà đến trưởng lập nghiệp anh vẫn quên mở rộng mối làm tiếp bệnh nhân cho em trai.

Trời đất chứng giám cho tấm lòng trong sạch của ông ngoại: ông thực lòng tin tưởng sâu sắc rằng, sống trong một xã hội mới tiến bộ con người ta buộc phải đặt niềm tin tuyệt đối vào khoa học kỹ thuật.

Và cả ba đứa con ruột thịt của ông cũng đều đang nỗ lực học tập nghiên cứu khoa học.

Cô con gái học xong ra trường trở cô giáo dạy học ở trường làng, còn cậu con trai út đều theo học ngành kỹ thuật công trình thủy lợi và thủy điện, trở những kỹ sư tay nghề trong các nhà máy quốc doanh của nhà .

Vào thời điểm ấy, ông ngoại tôi đã bước sang tuổi năm mươi của đời.

Ngày ngày ông vẫn luôn vui vẻ, hăng say lao động cày cuốc, trong đầu đầu âm thầm lên kế hoạch tích cóp tiền nong để xây dựng một căn nhà ngói mới khang trang.

Bởi vì người mẹ già cả một đời chịu thương chịu khó vẫn chưa từng một lần được bước chân vào sống trong một căn nhà mới đàng hoàng.

Và cô con dâu ở ngoại tỉnh xa xôi cũng chưa từng một lần có dịp dắt cháu thăm quê nhà.

Bà ngoại tôi bấy giờ lúc nào cũng ngẩng đầu ưỡn thẳng sống lưng đầy vẻ tự hào, mỗi lần ra áng làm cỏ tỉa cành, bao giờ cũng có cả một đám phụ nữ nông dân xúm xít vây quanh bà để học hỏi kinh nghiệm nuôi dạy con giỏi giang.

Những lúc rảnh rỗi mang gánh rau ra chợ trấn bán, người dân phố cũng đều đưa ánh mắt kính trọng nhìn bà bằng một con mắt hoàn toàn khác xưa.

Toàn bộ những chuỗi ngày cay đắng, khổ cực và đọa đày của nửa phần đời trước dường như cuối cùng đã thức đi đến hồi kết thúc viên mãn.

Thế nhưng số phận nghiệt ngã thay, làn sóng cải cách kinh tế trường bỗng chốc ập đến cuốn phăng khắp mọi ngóc ngách mảnh đất quê hương.

Mấy người con của ông bà dẫu thừa hưởng trọn vẹn sự thông minh, nhạy bén và khéo léo từ người mẹ, lại thừa hưởng cả tấm lòng nhân hậu, bao dung và chất phác từ người cha;

Thế nhưng duy có một thứ mà bọn họ căn bản chẳng thừa hưởng được lấy nửa phần: Đó là đầu óc toan tính làm kinh tế thực dụng.

Họ bị cuốn phăng vào vòng xoáy nghiệt ngã của làn sóng sa thải công nhân hàng loạt từ các nhà máy xí nghiệp nhà thời bấy giờ, còn chưa kịp cất tiếng kêu gào phản kháng đã ngã quỵ chìm sâu xuống đáy bùn lầy của số phận.

Và kể từ biến cố lịch sử ấy, họ đầu bước vào chuỗi ngày dài suốt ba mươi năm ròng rã vật lộn mưu sinh trong cay đắng và cùng quẫn.

Còn cô con gái của ông bà – tức mẹ đẻ của tôi – bị những ảo ảnh phù hoa của nền kinh tế trường làm cho hoa mắt ch.óng mặt, hôn nhân đầu đời tan vỡ ly hôn, bà đã nhẫn tâm vứt bỏ lại đứa con thơ đỏ hỏn cho ông bà ngoại nuôi nấng rồi quay lưng dứt áo ra đi.

Và đứa trẻ bất hạnh tội nghiệp bị vứt bỏ lại ngày ấy, ai khác là bản thân tôi.

Những ký ức áp và thiêng liêng đầu tiên trong đời tôi, đều nguồn từ mái của ông bà ngoại.

Mỗi lần ngồi cơm cùng nhau, bà ngoại lại đưa ánh mắt ngập tràn tình yêu thương trìu mến nhìn tôi chăm chú, rồi bất thình lình kéo vội ống tay áo lau đi những giọt mắt nghẹn ngào lăn dài gò má.

Ông ngoại tôi vốn dĩ là người rất kiệm lời ít nói, thế nhưng mỗi lần đi cúng tang ma hay làm cầu an ngoài làng trở nhà, bao giờ ông cũng cẩn thận thò tay vào túi áo trong của chiếc áo đại thanh lục rút ra một chiếc khăn tay bọc kín.

trong chiếc khăn tay ấy thường gói ghém năm sáu chiếc khảo gạo nếp tròn vo, thơm phức phần lộc cúng.

Những chiếc khảo ấy được ông cẩn thận đặt vùi vào đống than hồng trong bếp lửa sưởi, nướng cho đến mặt phồng rộp cháy sém vàng ươm, tỏa ra một thứ mùi thơm ngọt ngào, sực và lan tỏa khắp gian nhà tranh.

Ông ngoại bao giờ cũng bẻ một chiếc to nhất đưa cho người vợ già, rồi lại nhét một chiếc thơm nức vào tay đứa cháu .

trong gian bếp vách đất ám khói đen kịt của năm tháng, những đốm lửa bập bùng áp khẽ nhảy múa vỗ tâm hồn tôi.

Ông ngoại và bà ngoại, đã thức trở ngọn núi thái sơn sừng sững che chở cho đời tôi, dang rộng vòng tay bao bọc và nuôi nấng tôi khôn nên người.

Bà ngoại những lúc ngồi nhặt rau thường hay bồi hồi kể lại cho tôi nghe một câu chuyện năm xưa:

Vào thời điểm ấy, b.úp chè tươi loại ngon hảo hạng đã có thể bán được với mức giá lên tới mươi một cân ( mươi tệ), trong một người đàn ông lực lưỡng đi làm thuê quần quật cả một ngày dài ngoài cũng kiếm được vỏn vẹn đúng mười lăm tiền công (mười lăm tệ).

Tất cả phụ nữ nông dân trong làng cứ hễ trời vừa hửng sáng là đã vội vã đeo gùi trèo lên đồi chè để hái b.úp chè kiếm thêm thu nhập.

Còn bà ngoại tôi sao? Trời còn chưa kịp sáng bà đã phải thức dậy cho lợn gà , nấu xong bữa cơm sáng, rót đầy một chè xanh để nguội cho ông ngoại mang ra , rồi đó mới quay vào giường đ.á.n.h thức tôi dậy.

Mặc quần áo, rửa mặt mũi, dỗ dành đút từng thìa cháo bữa sáng cho tôi .

Phải vất vả lắm mới có thể nách cắp theo tôi hông, tay xách chiếc ghế đẩu lặn lội chạy lên đến đồi chè, lúc bấy giờ mặt trời đã leo lên tít tận ngọn sào ngất ngưởng.

Đôi bàn tay của bà thoăn thoắt bấm từng b.úp chè, chẳng mấy chốc đã hái được một vốc chè xanh mướt.

Đang lúc chăm chú hái chè dưới gốc cây bỗng vang lên tiếng khóc ré của tôi:

“Bà ngoại ơi con ngứa ngáy quá! Con ngứa khắp người rồi bà ơi!”

“Ngoan nào cháu yêu, tự mình gãi gãi một lát đi nhé! Đợi bà hái xong gùi chè này đem bán lấy tiền mua khảo thơm ngon cho cháu nhé!”

Được một lát , tiếng khóc của tôi lại càng gào to và t.h.ả.m thiết hơn gấp bội:

“Bà ngoại ơi! Con ngứa chịu nổi nữa rồi bà ơi!”

Bà ngoại hốt hoảng buông gùi chè chạy lại bế tôi lên, đập ngay vào mắt bà là khuôn mặt non nớt của tôi đã bị những con sâu róm lông lá cành chè bò qua làm cho đỏ ửng, sưng vù lên từng mảng , một khóe mắt đã sưng húp lên che kín cả tầm nhìn.

Bà ngoại sợ hãi đến mức hồn siêu phách lạc, lập tức vứt bỏ toàn bộ gùi chè đồi, bế bổng tôi chạy thục mạng một mạch nhà.

Và trong suốt cả mùa xuân năm ấy, bà ngoại tuyệt nhiên dám bước chân lên đồi chè hái b.úp chè thêm một lần nào nữa.

Mỗi lần nghe thấy những người phụ nữ trong làng khua môi múa mép khoe khoang tốc độ hái chè thoăn thoắt của mình, bà lúc nào cũng khẽ chép miệng nói với một chút tiếc nuối bùi ngùi:

“Hừ, các người tưởng mỗi các người biết hái chè thôi đấy à! Năm xưa một ngày tôi có thể tự tay hái được tới cân b.úp chè hảo hạng đấy nhé!”

Mọi người xem đấy, câu chuyện nhặt ấy dẫu cho là một hạt cát vô cùng bé giữa muôn ngàn nỗi gian truân vất vả mà ông bà đã hy sinh để nuôi nấng tôi,

Thế nhưng từng chi tiết áp ấy, cả đời này tôi căn bản bao giờ có thể nguôi quên nổi.

Mỗi lần ngồi dạy tôi tước vỏ đậu cove, bà ngoại lúc nào cũng khẽ thở dài một tiếng xót xa: