Chương 1

Quán mì của mẹ tôi bị chỉ kinh doanh để chỉnh đốn, còn bị phạt nghìn tệ, lý do là để đồ linh tinh chặn lối thoát hiểm.

Người dẫn đội chấp pháp đến chụp ảnh chứng cứ, là cô cháu gái của bà hàng xóm đối diện vừa thi đỗ vào văn phòng khu .

Ngày nộp xong tiền phạt, mẹ tôi ngồi trong quán vắng tanh, vành mắt đỏ hoe.

Tôi tức đến mức cả người run lên:

“Mẹ bà ta nằm liệt giường suốt năm năm nay, trưa nào nhà mình cũng canh miễn phí cho bà ta, lương tâm nhà họ bị chó ăn rồi à!”

Đến giờ cơm, điện của bà hàng xóm vẫn gọi tới như thường lệ:

“Em gái à, canh trưa nay có thể cho thêm miếng không? Hôm nay gái chị được chuyển chính thức…”

Mẹ tôi nghe xong, giọng bình tĩnh đến mức không có chút gợn sóng nào.

“Chị à, sau này nhà ăn đi.”

1

Quán mì của mẹ tôi bị dán thông báo chỉ kinh doanh để chỉnh đốn.

Chữ đen nền đỏ, dán ở vị trí bắt mắt nhất cửa kính.

Hôm đó đúng vào giờ cơm trưa.

Nồi canh bò trong bếp vẫn đang sôi ùng ục, thớt xếp hành lá vừa thái xong, mấy khách quen vừa ngồi xuống, còn chưa kịp gọi món.

mấy người mặc đồng phục bước vào, trong mẹ tôi vẫn còn cầm vá múc.

Người dẫn đầu chụp ảnh, tôi quen.

Lưu Tình.

Cháu gái của dì Lưu ở đối diện.

Tháng trước cô ta vừa thi vào văn phòng khu , dì Lưu đã bày tiệc rượu, gặp cũng khoe nhà mình mộ tổ bốc khói xanh, sinh ra được một đứa ăn cơm nhà nước.

Sau khi Lưu Tình vào cửa, cô ta không gọi mẹ tôi một tiếng dì.

Cô ta đeo găng trắng, cầm điện chụp liên tục về phía cửa sau bếp.

“Lối thoát hiểm để đồ linh tinh.”

“Bên cạnh đường ống gas có thùng giấy.”

“Áp suất bình chữa cháy không đủ.”

Cô ta nói một , người bên cạnh lại ghi một .

Mẹ tôi cuống đến mức mặt trắng bệch.

“Tình Tình, mấy thùng giấy này là sáng nay vừa giao tới, dì còn chưa kịp vứt.”

“Bình chữa cháy tháng trước mới kiểm tra mà.”

“Chỗ lối đi chỉ để cái ghế gấp thôi, giờ dì chuyển ngay.”

Lưu Tình ngước mắt nhìn bà, vẻ mặt nghiêm chỉnh.

“Dì à, dì nói với cháu mấy này.”

“Quy định là quy định.”

“Bọn cháu chỉ kiểm tra theo pháp luật.”

Tôi đứng sau quầy thu ngân, nghe mà tức nghẹn ở ngực.

Kiểm tra theo pháp luật.

Nói hay thật.

Mẹ cô ta nằm liệt giường năm năm, không ăn được đồ dầu mỡ, trưa nào cũng dựa vào một bát canh củ cải của mẹ tôi để lót dạ.

Bát canh đó, mẹ tôi chưa từng một xu.

Mùa đông thêm vài lát gừng, mùa hè hớt sạch váng mỡ.

Có giá tăng, mẹ tôi thà bớt của khách miếng, cũng phải chừa lại cho nhà họ Lưu một bát.

Mỗi lần dì Lưu đến , bà ta cười tít mắt nói:

“Em gái à, em tốt bụng quá, nhà chị sẽ nhớ ơn em cả đời.”

Cả đời.

Cũng chỉ là năm năm mà thôi.

Bây giờ, cháu gái bà ta dẫn người đến chụp sau bếp nhà tôi.

Thông báo được lập ra.

chỉ kinh doanh bảy ngày, phạt nghìn.

Mẹ tôi cầm tờ giấy, ngón cứ run mãi.

Bà không khóc.

Bà chỉ nhìn tờ giấy ấy, nhìn lâu.

Khách trong quán đi hết.

Mì nở trong bát, canh nguội trong nồi.

Ngoài cửa còn có người thò đầu vào xem náo nhiệt.

Có người nhỏ giọng nói:

“Nhà này bình thường làm ăn tốt như vậy, chắc sớm nên kiểm tra rồi.”

Cũng có người nói:

“Phòng cháy chữa cháy đâu phải nhỏ, phạt cũng không oan.”

Tôi muốn lao ra mắng người.

Mẹ tôi ngăn tôi lại.

Bà thấp giọng nói:

“ cãi.”

Chiều hôm đó, tôi đi cùng bà nộp tiền phạt.

quay về, bà ngồi trong quán vắng tanh, không nói một .

ghế được lau sạch.

Bảng thực đơn tường vẫn sáng.

Nhưng cả quán giống như bị người ta rút sạch hơi ấm.

Tôi càng nghĩ càng tức, nước mắt cũng nghẹn ra.

“Mẹ, nhà họ sao có thể mặt dày như vậy?”

“Mẹ của dì Lưu năm năm nay uống bao nhiêu canh nhà mình rồi?”

“Trời mưa mẹ cũng , Tết mẹ cũng .”

“Giờ cháu gái bà ta vừa bưng bát ăn cơm xong đã đặt bát xuống đập nồi nhà mình.”

Mẹ tôi dụi dụi mắt.

Bà nói:

“ nói .”

Đúng này, điện vang lên.

màn hình hiện ra chữ.

Chị Lưu.

Mẹ tôi nhìn điện , không động đậy.

Chuông reo một lần, rồi lại reo lần thứ .

Cuối cùng, bà nghe máy.

Trong điện , giọng dì Lưu vẫn là cái giọng đó, thân thiết như thể chưa từng xảy ra gì.

“Em gái à, đang bận hả?”

“Canh trưa nay còn không?”

“Hôm nay Tình Tình nhà chị được chuyển chính thức, bà cụ vui lắm, muốn ăn thêm miếng .”

Mẹ tôi nhắm mắt lại.

Vài giây sau, bà mở miệng.

Giọng nhẹ, nhưng không hề do dự.

“Chị Lưu.”

“Sau này nhà chị nhà mua đi.”

“Chỗ em không .”

2

Đầu dây bên im lặng.

Im đến mức tôi cũng có thể nghe thấy tiếng hít thở của dì Lưu.

một lâu, bà ta mới như không nghe rõ mà hỏi:

“Em gái, em nói gì cơ?”

Mẹ tôi đổi điện sang bên .

“Em nói, sau này đến canh .”

“Quán em bị chỉ chỉnh đốn, không làm được.”

Dì Lưu lập tức cuống lên.

“Ôi dào, kiểm tra là kiểm tra, ăn cơm là ăn cơm.”

“Chẳng phải chỉ là một bát canh thôi sao?”

“Nồi nhà em lại có bị chuyển đi đâu, lén múc cho chị một bát sao chứ?”

Tôi tức đến mức suýt giật điện .

Bà ta thế mà còn biết là phải lén.

Sắc mặt mẹ tôi càng nhạt hơn.

“Chị Lưu, bây giờ em không dám làm sai quy định.”

“Hôm nay cháu gái chị vừa dạy em rồi, quy định không thể phá.”

này vừa nói ra, đầu dây bên hoàn toàn không còn tiếng động.

Lại vài giây.

Giọng dì Lưu thay đổi.

Không còn vẻ thân thiết ban nãy, mà cứng ngắc.

“Em gái, em đang trách Tình Tình nhà chị à?”

“Nó là một cô bé vừa đi làm, lãnh đạo bảo nó làm gì nó làm đó.”

“Em lớn tuổi như vậy rồi, tính toán với một đứa trẻ có ý nghĩa gì không?”

Mẹ tôi nói:

“Không trách.”

“Chỉ là mệt rồi.”

“Nhà chị tự nghĩ cách đi.”

Nói xong, bà cúp điện .

Tôi nhìn bà.

Khoảnh khắc đó, tôi đột nhiên cảm thấy mẹ tôi đã thay đổi.

Trước bà sợ nhất là đắc tội người .

Hàng xóm thiếu đồng, bà ngại không đòi.

Khách nói mì mặn, bà trực tiếp miễn phí.

Nhà có người già bệnh, nhà có trẻ không trông, bà có thể giúp một .

Bà luôn nói:

“ kiếm cơm cùng một , giúp được giúp.”

Nhưng hôm nay, lần đầu tiên bà đóng cửa lại.

Buổi tối, chúng tôi dọn hết những thứ có thể thu vào trong bếp sau.

chỉ kinh doanh bảy ngày.

Đối với một quán mì nhỏ mà nói, không chỉ là phạt nghìn.

Tiền thuê phải trả, điện nước phải trả, tiền phải chịu lỗ.

Số thịt bò, , xanh đã đặt sẵn phải xử lý.

Mẹ tôi không nỡ vứt, bèn đóng gói những thứ còn ăn được, chuẩn bị mang về nhà.

Vừa dọn xong, cửa cuốn đã bị người ta đập vang.

“Rầm rầm rầm.”

Âm thanh gấp.

Tôi đi mở hé một khe.

Dì Lưu đứng ngoài cửa, mặt kéo dài ra.

Phía sau bà ta còn có Lưu Tình.

Lưu Tình đã thay đồ thường, mặc áo khoác trắng, tóc buộc gọn gàng.

Nhìn không giống đến xin lỗi, ngược lại giống đến họp.

Dì Lưu vừa thấy mẹ tôi đã mở miệng:

“Em gái, hôm nay em làm không tử tế.”

“Mẹ chị hơn tám mươi rồi, chỉ thích uống đúng ngụm canh đó của em.”

“Em nói ngừng là ngừng, từ tối đến giờ bà ấy chưa ăn một miếng cơm nào.”

Mẹ tôi đặt túi lên .

“Vậy mua cho cụ chút đồ đi.”

“ có nhiều quán ăn như vậy mà.”

Dì Lưu trợn to mắt.

“Của nhà bà ấy uống không quen!”

“Em lại chẳng phải không biết dạ dày bà ấy không tốt.”

“Bà ấy uống canh nhà em năm năm rồi, đột nhiên cắt, em bảo bà ấy phải làm sao?”

Tôi không nhịn được.

“Vậy quán nhà chúng tôi bị phạt nghìn, bị chỉ bảy ngày, chúng tôi phải làm sao?”

“Các người có nghĩ đến không?”

Dì Lưu bị nghẹn một chút, rồi lập tức cao giọng.

“Bị phạt là do nhà cô không đúng quy định!”

“Lối thoát hiểm có thể tùy tiện để đồ à?”

“ này liên quan gì đến việc nhà tôi uống canh?”

Cuối cùng Lưu Tình cũng lên tiếng.

Cô ta nhìn mẹ tôi, giọng điệu công thức.

“Dì à, cháu hy vọng dì có thể tách biệt cảm xúc cá nhân và quản lý công cộng.”

“Hôm nay kiểm tra không phải nhằm vào dì.”

“Bọn cháu đã kiểm tra cả .”

Tôi cười lạnh.

“Vậy à?”

“Vậy tại sao kiểm tra nhà tôi trước?”

“Tại sao vừa vào cửa cô đã biết thùng giấy ở đâu?”

Sắc mặt Lưu Tình trầm xuống.

“Có người phản ánh, chúng tôi phải xử lý.”

Tôi nhìn chằm chằm cô ta.

“ phản ánh?”

Lưu Tình không trả lời.

Dì Lưu lại cướp lời:

“Cô quan tâm phản ánh!”

“Ruồi không đậu lên trứng không nứt!”

này vừa ra khỏi miệng, túi trong mẹ tôi rơi xuống đất.

xanh lăn đầy mặt đất.

Bà nhìn dì Lưu, hốc mắt đỏ lên.

“Chị Lưu.”

“Năm năm rồi.”

“Trong lòng chị nghĩ về em như vậy sao?”

Môi dì Lưu mấp máy.

Nhưng bà ta không cúi đầu.

Bà ta chỉ nói:

“Việc nào ra việc đó.”

“Em từng giúp nhà chị, chị nhớ.”

“Nhưng em không thể vì này mà bữa cơm của mẹ chị ra trút giận.”

Mẹ tôi khom lưng, nhặt từng cọng xanh lên.

Bà không tranh cãi .

Chỉ nói một :

“Cửa ở bên .”

“Các người đi đi.”

3

Ngày hôm sau, cả biết mẹ tôi không chịu canh cho nhà họ Lưu .

Lời đồn lan truyền cực kỳ khó nghe.

Có người nói mẹ tôi dùng một bát canh để uy hiếp người .

Có người nói bà bị phạt rồi không tự kiểm điểm, ngược lại trách người tố cáo.

Cũng có người nói, Lưu Tình vừa đi làm đã làm việc công minh, kết quả lại bị nhà chúng tôi ghi hận.

Tôi ra chợ mua đậu phụ, dì bán đậu phụ trước luôn nhét thêm cho tôi một miếng.

Hôm đó bà ấy sa sầm mặt, ném đậu phụ vào túi.

“Sáu đồng.”

Tôi nói:

“Dì ơi, hôm vẫn là năm đồng rưỡi mà.”

Bà ấy không thèm nhấc mí mắt.

“Hôm nay tăng rồi.”

Bên cạnh có một chị bán cố ý nói:

“Có vài người ấy mà, bình thường giả làm người tốt, đến xảy ra nhỏ nhen hơn hết.”

Tôi siết chặt túi, móng cắm vào lòng .

Tôi muốn mắng.

Nhưng nghĩ đến mẹ tôi nói cãi, tôi lại nhịn.

Khi về quán, trước cửa có vài người vây quanh xem thông báo chỉ kinh doanh.

Tôi vừa đến gần, họ lập tức tản ra.

Ánh mắt đó còn khó chịu hơn bị mắng thẳng mặt.

Mẹ tôi ngồi trong quán tính sổ.

Hạt tính bị bà gảy lạch cạch.

Tôi biết bà không phải đang tính tiền.

Bà đang tìm việc để làm.

Nếu không, cơn tức trong lòng sẽ khiến người ta nghẹn chết.

Ngày thứ , dì Lưu lại đến.

Lần này bà ta không vào cửa, chỉ đứng bên đường khóc.

Giọng bà ta lớn, vừa khóc là nửa nghe thấy.

“Số tôi khổ quá.”

“Mẹ tôi nằm liệt năm năm, chỉ dựa vào một ngụm canh nóng.”

“Bây giờ người ta không , nói nhà tôi đắc tội cô ta.”

“Một bà già như tôi có cách gì chứ?”

nhanh đã có người vây tới khuyên.

“Chị Lưu, khóc .”

“Nhà cô ta cũng tuyệt tình quá.”

“Người già có lỗi gì đâu?”

Dì Lưu lau nước mắt, giọng nức nở từng đợt.

“Tôi không phải đau lòng cho mình.”

“Tôi đau lòng cho mẹ tôi.”

“Nửa đêm hôm bà ấy còn lẩm bẩm, nói muốn uống canh của em gái.”

“Tôi nghe mà tim cũng vỡ nát.”

Tôi đứng trong quán, tức đến cả người run lên.

Sao bà ta không nói, nhà bà ta những năm nay không trả một xu nào?

Sao bà ta không nói, có mấy lần cụ già bị tiêu chảy, mẹ tôi nửa đêm nấu cháo kê ?

Sao bà ta không nói, năm Lưu Tình vào đại học, mẹ tôi đã đóng gói cho cô ta hơn chục hũ tương bò để mang đến trường?

Bà ta chẳng nói gì cả.