Chương 19

Vừa liếc thấy mấy dòng đầu tiên, tôi đã nhòa đi. giáo Diệp đỡ giấy, giọng run rẩy reo lên: “Đồng chí Lâm , qua xét duyệt, chính thức khoa Ngữ văn Đại học Sư phạm tỉnh…”

Những chữ phía sau bị tiếng hò hét vang dội của dân làng át mất.

“ rồi!”

“Con đỗ đại học thật rồi!”

“Xóm mình có sinh viên đại học rồi bà con ơi!”

Bà Châu đứng như trời trồng, môi mấp máy liên hồi chẳng thốt nên lời. Bà đưa định sờ giấy, vừa giơ lên lại rụt về, như sợ lỡ làm rách mất.

Tôi trịnh trọng đặt giấy lòng bàn bà: “Mẹ, mẹ sờ đi.”

Bà cúi đầu nhìn những dòng chữ đỏ, giọt nóng hổi rớt lộp bộp xuống mép giấy: “ giấy mỏng nhẹ quá…” Bà nấc nghẹn: “ nó có nâng bổng cả cuộc đời một con người lên được thế ?”

Tôi lao lòng bà, ôm siết , gọi lớn một tiếng: “Mẹ!”

Lần , tiếng gọi rõ mồn một. Bà Châu ôm chặt tôi, bờ vai rung lên bần bật.

Đại Trụ đứng bên cạnh, miệng toe toét, vừa vừa quệt . Con bé Nhị Nha chui lọt qua đám đông, vỗ bôm bốp: “Chị sắp lên thành phố rồi! Chị sắp làm giáo rồi!”

Đám trẻ con cũng hùa theo hò hét, tiếng vang vọng đi thật xa.

Trưởng thôn chống gậy ba toong đi tới, hắng giọng: “Thôi giải tán, đứng chật cổng làm gì . Giấy là chuyện hệ trọng, mau cất kỹ đi.”

kế toán cũng lấp ló phía sau. Thấy mặt mũi ông ta xám xịt định chuồn êm, thím Mã gọi giật lại: “Ông ! Không ông bảo hồ sơ có vấn đề à? người ta vẫn đỗ đây ?”

Đám đông rần rần. kế toán mặt khó đăm đăm: “Nhà người, tự có lý lẽ của nhà . Tôi bảo không được hồi nào?”

Thím Mã bĩu môi: “Mấy lời ông phun ra, chó đầu làng nghe rõ là.” Cả xóm lại nghiêng ngả. kế toán xoay người chuồn thẳng, bóng lưng trông tàn tạ thảm hại.

Tối hôm đó, khói bếp nhà họ bốc lên nghi ngút. Bà Châu miếng thịt xông khói cất kỹ bao lâu nay thái hạt lựu, chạy ra vườn nhổ thêm ít hành, làm món cơm rang thập cẩm.

Trưởng thôn mang biếu hai quả trứng gà. Thím Mã mang sang một bát đậu phụ. giáo Diệp đem theo một gói cát trắng, bảo để tôi pha uống dọc .

Căn nhà cấp bốn bé tí chật ních người, nóng hầm hập đến mức giấy dán cửa sổ cũng ẩm rượt. Mọi người xúm ríu rít hỏi thăm, đại học bao giờ khai giảng, thành phố xa cỡ nào, khoa Ngữ văn là học gì.

Tôi từ tốn trả lời, có nhiều thứ tôi cũng mù tịt. Diệp giải thích thay: “Khoa Ngữ văn là học về văn học, viết lách, sư phạm, sau ra làm giáo viên, cũng có làm bên chí, tòa soạn.”

Nhị Nha tròn xoe : “Thế sau chị viết sách được không ạ?”

Tôi mỉm : “Chắc là được.”

Bà Châu ngồi cạnh bếp lửa, nghe sáng trưng. Bà không biết chữ, dường như từ mỗi câu nói, bà có mường tượng ra một con rộng thênh thang.

Ăn xong, mọi người lục tục ra về. Căn nhà cuối cùng cũng trả lại sự yên tĩnh.

Bà Châu cẩn thận giấy ra, dùng nilon bọc thêm một lớp : “Mai tao ra chợ mua hộp thiếc đựng mới yên tâm.”

Tôi cản: “Không cần phiền phức thế mẹ.”

Bà trừng : “ lại không? Đây là việc đại sự hàng đầu của nhà ta đấy.”

Đại Trụ ngồi chồm hổm ngoài bậu cửa, ấp úng hỏi: “Nhập học tốn bao nhiêu tiền?”

Cả nhà chìm im lặng. Tôi cũng đang rầu thúi ruột về chuyện đó.

Trong giấy ghi rõ ngày nhập học, giấy chuyển khẩu, học phí tạp phí, lại tự mang theo chăn màn đồ dùng cá nhân. Từng con chữ ấy như những khoản nợ treo lơ lửng.

Bà Châu cất giấy đi: “Chuyện tiền nong, để mẹ lo.”

Tôi bật dậy ngay: “Mẹ, không được bán gì .”

Bà liếc tôi: “Nhà gì bán? Mày nghĩ mẹ hô biến ra được con lợn chắc?” Bà nói tỉnh bơ, tôi không nổi.

Đại Trụ đột nhiên đứng lên: “Mai tôi ra lò gạch hỏi xem , nghe bảo chỗ đó đang thiếu người bốc vác, làm ngày nào trả tiền tươi ngày nấy.”

Bà Châu nhíu mày: “Ban ngày mày cày ruộng, tối lại đi vác gạch, sức người chứ có trâu bò chịu nổi.”

“Con chịu được.” Anh cúi đầu vân vê đôi bàn rách bươm: “ lên đại học, đi không được.”

Mũi tôi cay xè: “Lên trường tôi có xin học bổng, hoặc đi làm thêm .” Diệp từng nói, sinh viên khó khăn sẽ được trường trợ cấp.

trước khi nhập học, tiền tàu xe, tiền chăn màn, tiền ăn dọc , tất cả đều dốc túi ra lo.

Bà Châu đỡ lời: “Trợ cấp là chuyện vô trường mới tính, đi trên không để đói bụng được.”

Nói đoạn, bà buồng trong, lôi từ đáy tủ ra một bọc vải. Mở ra, bên trong là mấy tiền lẻ, lại cả một nắm tiền xu lộn xộn.

“Tiền bán lợn dư, tiền lão trả lại, rồi tiền thằng Đại Trụ đan dép rơm bán mấy tháng nay, cả thảy ở đây.” Bà tỉ mẩn ngồi đếm.

Tất cả cộng lại được hai ba trăm bảy mươi sáu ngàn đồng.

Tiền xe lên thành phố đã ngốn quá nửa rồi.

Nhìn đống tiền còm cõi, cổ họng tôi nghẹn đắng: “Mẹ, con không mua chăn mới , mang chăn cũ ở nhà đi là được rồi.”