Chương 1 - Căng Tin Của Những Khiếu Nại

Căng tin có hai món mặn, một món rau, 5 tệ một bữa.

Phụ huynh chê đắt, Phòng Giáo dục gọi tôi lên làm việc.

Không có trứng hấp, phụ huynh khiếu nại, Phòng Giáo dục lại gọi tôi lên.

Tôi đếm thử, một học kỳ gọi lên làm việc bảy lần.

Đến lần thứ bảy, tôi nói thẳng:

“Căng tin đóng cửa.”

Đối phương ngây người:

“Hả?”

“Học sinh tự lựa chọn, phụ huynh hài lòng rồi chứ?”

Ngay chiều hôm đó, người phụ huynh dẫn đầu khiếu nại là người đầu tiên gọi điện tới, giọng nói cũng thay đổi hẳn:

“Có thể… mở lại căng tin được không…”

01

Khi điện thoại reo, tôi đang ngồi xổm bếp của căng tin, nhìn cô Lưu thái khoai tây sợi.

“Hiệu trưởng Thẩm, có phụ huynh khiếu nại.”

Giọng thầy Triệu từ đầu dây bên kia truyền tới, có dè dặt.

“Khiếu nại chuyện gì?”

“Nói hộp của căng tin mình đắt quá.”

Đôi đũa tay tôi khựng lại.

“Một bữa bao nhiêu?”

“Năm tệ.”

“Hai món mặn, một món rau, năm tệ mà đắt?”

Thầy Triệu không lên tiếng.

Tôi cúp điện thoại, dậy, đầu gối phát ra một tiếng “rắc”.

Căng tin được sửa lại mùa hè năm ngoái.

Tôi chạy lên Phòng Giáo dục ba chuyến, viết bốn bản báo cáo, cuối cùng mới xin được 120.000 tệ kinh cải tạo.

Vẫn không đủ.

Tôi tự bỏ thêm 23.000 tệ.

Bếp là đồ mới, hệ thống hút khói cũng mới, tủ lạnh là đồ cũ tôi nhờ người chở về, khả năng làm lạnh không có vấn đề gì.

Cô Lưu trước đây từng làm đầu bếp ở một quán ăn thị trấn, tay nghề không phải bàn.

Tôi mời cô ấy về, lương tháng 3.500 tệ.

Sổ sách nhà trường không chi nổi khoản này, tôi phải bớt từ kinh văn phòng.

Mỗi bữa hai món mặn, một món rau, ăn thoải mái.

Năm tệ.

Mức giá này tôi đã tính kỹ.

Thịt lợn trung bình 15 tệ nửa ký, thịt 12 tệ, rau xanh từ 3 đến 5 tệ.

Một trăm hai mươi học sinh, riêng tiền nguyên liệu mỗi bữa đã hơn bốn trăm tệ.

Cộng thêm lương của cô Lưu, tiền điện nước gas, mỗi tháng căng tin chắc chắn lỗ từ tám trăm đến một tệ.

lỗ được bù từ các khoản khác của nhà trường.

Không bù nổi tôi tự bỏ tiền ra.

Năm tệ một bữa, tôi không thẹn với lòng.

Người phụ huynh khiếu nại họ Tiền, tên là Tiền .

Con trai cô ta là Tiền Diệu Minh, học lớp bốn, ngồi hàng thứ ba.

Thầy Triệu đưa biên bản khiếu nại tôi xem.

Nguyên văn lời Tiền là:

“Năm tệ một bữa, một tháng là một trăm, một học kỳ năm trăm. Điều kiện nhà tôi không tốt, có thể rẻ hơn một chút được không?”

Tôi không nói gì, đặt biên bản xuống.

Trưa hôm , tôi sang căng tin một vòng.

Tiền Diệu Minh bưng khay , hai miếng thịt kho, một miếng rán, một cải xào, chất đầy vun lên.

Ăn đến mức miệng bóng mỡ.

Tôi bên cạnh nhìn một lúc, không làm phiền thằng bé.

Về văn phòng, tôi gọi điện thầy Triệu.

“Chuyện này không cần trả lời nữa, cứ hoạt động bình thường.”

“Thế bên phụ huynh…”

“Bữa năm tệ, tôi không thể giảm thêm. Giảm nữa căng tin phải đóng cửa.”

Thầy Triệu đáp một tiếng rồi cúp máy.

Tôi tưởng chuyện này đến đây là xong.

Ngày thứ ba, Phòng Giáo dục gọi điện tới.

“Hiệu trưởng Thẩm, có phụ huynh phản ánh vấn đề thu căng tin của trường chị, bên phòng muốn tìm hiểu tình hình.”

Tôi khựng mất hai giây.

“Tình hình gì?”

“Phụ huynh nói năm tệ một bữa là quá đắt, hy vọng nhà trường có thể giảm giá hoặc cung cấp bữa trưa miễn .”

“Hai món mặn, một món rau, năm tệ.”

Tôi lặp lại một lần.

“Tôi biết, phụ huynh đã khiếu nại chúng tôi phải làm theo quy trình. Hiệu trưởng Thẩm tới đây một chuyến nhé, mang theo sổ sách của căng tin.”

Tôi lấy hóa đơn mua thực phẩm, hóa đơn điện nước, bảng lương của cô Lưu bỏ một túi giấy kraft.

đó chạy xe điện tới Phòng Giáo dục.

Người tôi là bên phận dinh dưỡng.

Tôi đặt túi lên bàn, lấy từng tờ ra.

“Đây là hóa đơn mua thịt lợn tháng trước, tổng cộng hai mươi ký, sáu trăm tệ.”

“Đây là thịt , hai ký rưỡi, ba trăm tệ.”

“Rau xanh đậu phụ, trứng cộng lại bốn trăm hai mươi tệ.”

“Lương đầu bếp ba năm trăm, điện nước gas mỗi tháng sáu trăm.”

“Một trăm hai mươi học sinh, mỗi ngày một bữa trưa, một tháng hai mươi hai ngày. Thu ba hai trăm. Chi ra hơn bốn .”

Tôi chỉ con cuối cùng.

“Mỗi tháng lỗ tám trăm đến một , tôi tự bù.”

xem hồi lâu rồi ngẩng đầu.

“Hiệu trưởng Thẩm, sổ sách không có vấn đề gì. Tôi sẽ báo cáo lãnh đạo.”

“Được.”

Tôi chạy xe điện trở về trường, trên đường gió rất lớn, thổi đến đau mắt.

Tới cổng trường, thầy Triệu đang đợi tôi.

“Thế rồi?”

“Không sao, chỉ làm đúng quy trình thôi.”

Thầy Triệu gật đầu, muốn nói lại thôi.

“Còn chuyện gì nữa?”

“Tiền lại gọi điện.”

“Nói gì?”

“Nói con trai cô ấy không thích ăn cải xào, có thể đổi thành trứng hấp được không.”

Tôi ở cổng trường, gió luồn cổ áo.

Không nói gì.

02

Chuyện trứng hấp, tôi đã nghiêm túc suy nghĩ.

Không phải không làm được.

Với tay nghề của cô Lưu, hấp một bát trứng không khó.

Khó là lượng.

Một trăm hai mươi học sinh, không phải ai cũng cần trứng hấp.

Nếu chỉ hấp riêng Tiền Diệu Minh một , những đứa trẻ khác nhìn thấy rồi cũng đòi sao?

Nếu làm tất cả, tiền trứng sẽ tăng gấp đôi.

Năm tệ không gánh nổi.

Tôi tìm cô Lưu bàn bạc.

Cô Lưu ngồi xổm trước cửa bếp, nghe xong đặt mạnh rổ rau xuống đất.

“Hiệu trưởng Thẩm, không phải tôi không muốn làm. Một trăm hai mươi trứng hấp, riêng trứng đã cần bảy ký rưỡi. Mỗi ngày tăng thêm bảy mươi tệ tiền nguyên liệu, một tháng thêm một năm.”

“Tôi biết.”

“Biết mà vẫn làm?”

“Làm. Một tuần hai lần, thứ Ba và thứ Năm.”

Cô Lưu nhìn tôi một cái, không nói gì, dậy buộc tạp dề.

Tuần thứ hai, thực đơn căng tin có thêm một dòng:

Thứ Ba, thứ Năm có trứng hấp.

Tôi tưởng Tiền sẽ hài lòng.

Thứ Tư, thầy Triệu lại tới.

“Tiền nói trứng hấp loãng quá, không giống loại cô ấy làm ở nhà.”

Tôi hít sâu một hơi.

“Bảo cô ấy tới căng tin xem. Một trăm hai mươi , không thể giống hấp một bát ở nhà được.”

“Tôi nói rồi, cô ấy bảo không có thời gian.”

Tôi không đáp.

Qua thêm một tuần, điện thoại lại reo.

Lần này không phải thầy Triệu.

Là Phòng Giáo dục.

“Hiệu trưởng Thẩm, lại có phụ huynh khiếu nại.”

“Nội dung gì?”

“Nói chất lượng trứng hấp của căng tin không đạt chuẩn, trẻ ăn xong chảy.”

đầu tôi “ong” một tiếng.

“Ai khiếu nại?”

“Ẩn danh. tình hình được mô tả như vậy, chị kiểm lại .”

Tôi cúp máy, thẳng tìm cô Lưu.

“Trứng hấp tuần trước có học sinh chảy không?”

Cô Lưu nóng lên, đập miếng giẻ tay xuống bếp.

“Hiệu trưởng Thẩm, tôi làm đầu bếp hai mươi năm rồi. Trứng đều được chở từ trại nhà ông Trần tới ngày. Phiếu nhập hàng, giấy kiểm dịch tôi đều giữ. Đứa chảy? Gọi nó tới đây, tôi nói chuyện trực .”

Tôi vỗ vai cô Lưu.

“Cô đừng nóng, để tôi kiểm .”

Tôi yêu cầu giáo viên chủ nhiệm hỏi từng học sinh từ lớp bốn tới lớp sáu.

Không một đứa trẻ nói mình chảy.

Một đứa cũng không.

Tôi tổng hợp kết quả điều , lại chạy xe điện tới Phòng Giáo dục.

xem xong, vẻ mặt hơi ngượng.

“Hiệu trưởng Thẩm, chuyện này đúng là bên chúng tôi xác minh chưa kỹ.”

“Không sao, quy trình tôi sẽ phối hợp. tôi muốn hỏi một câu, người khiếu nại rốt cuộc là ai?”

lật hồ sơ.

“Khiếu nại ẩn danh, điện thoại để lại là…”

Cậu ta đọc một dãy .

Tôi lấy điện thoại ra, mở danh bạ.

Tiền .

điện thoại giống hệt.

Tôi đưa màn hình điện thoại nhìn một cái, không nói gì.

cũng không nói.

Tôi chạy xe trở về trường, ngang chợ dừng lại mua một ký trứng.

Về căng tin, tôi đặt trứng đó trước mặt cô Lưu.

“ này trứng hấp cứ làm như cũ, một tuần hai lần, chuẩn không đổi.”

“Thế chuyện khiếu nại…”

“Để tôi gánh.”

Cô Lưu nhìn tôi, môi mấp máy, cuối cùng chỉ nói một chữ:

“Được.”

Tháng đó, Phòng Giáo dục gọi tôi lên hai lần.

Một lần vì có phụ huynh phản ánh “ của căng tin quá cứng”.

Một lần vì có phụ huynh phản ánh “căng tin ăn trưa quá sớm, một rưỡi đã ăn, đến ba chiều trẻ lại đói”.

Cả hai lần đều khiếu nại ẩn danh.

điện thoại của hai lần đó, tôi không kiểm nữa.

Không cần kiểm .

Tôi chuẩn đầy đủ tài liệu, phối hợp điều , ký tên rồi trở về.

Mỗi lần thấy tôi từ Phòng Giáo dục về, vẻ mặt thầy Triệu đều giống nhau.

Xót xa, lại không biết nói gì.

Tôi ngồi văn phòng, tính một khoản.

Từ đầu học kỳ đến đã ba tháng, tôi gọi lên làm việc bốn lần.

Mỗi lần về mất bốn mươi phút, cộng thêm chờ đợi, báo cáo, ký tên, ít nhất mất nửa ngày.

Bốn lần là bốn nửa ngày.

Đáng ra tôi có thể dùng thời gian đó để dự , chỉnh sửa phương án, theo dõi tiến độ giảng dạy.

Tất cả đều tốn việc xử lý khiếu nại.

Tôi mở ngăn kéo, lấy ra một quyển sổ.

Trang đầu tiên ghi chi tiết thu chi của căng tin.

Trang thứ hai ghi kế hoạch luân phiên thực đơn.

Trang thứ ba còn trống.

Tôi viết lên trang thứ ba một dòng:

“Căng tin còn nên tục mở không?”

Viết xong, tôi lại gạch .

Gập sổ lại, nhét ngăn kéo.

03

Lần làm việc thứ năm là vì món canh.

Có phụ huynh khiếu nại canh rong biển trứng của căng tin không có tép khô.

Lúc Phòng Giáo dục gọi tới, tôi đang ngoài sân xem học sinh tập thể dục giữa .

Điện thoại rung lên, tôi nhìn tên người gọi, ngực bỗng nghẹn lại.

“Hiệu trưởng Thẩm, lại có phản ánh.”

“Nói .”

“Phụ huynh nói canh của căng tin không đủ dinh dưỡng, đề nghị thêm tép khô và kỷ tử.”

Tôi bên sân, nhìn hơn một trăm đứa trẻ đang nhảy nhót dưới nắng.

“Năm tệ một bữa, hai món mặn, một món rau, có cả canh, bây còn phải thêm tép khô với kỷ tử.”

Đầu dây bên kia im lặng một lát.

“Hiệu trưởng Thẩm, tôi hiểu khó khăn của chị, đã có khiếu nại chúng tôi không thể không nhận.”

“Tôi biết. Bao tới?”

“Sáng mai nhé.”

“Được.”

Ngày hôm tôi tới Phòng Giáo dục, mang theo thực đơn, bảng chi và giấy tờ chứng minh tư cách của nhà cung cấp.

tài liệu này tôi đã in năm , lần tới cũng mang theo một , nội dung thuộc đến mức gần như đọc vanh vách.

Lần này không phải tôi, mà là một trưởng phận họ Lục.

Trưởng phận Lục ngoài bốn mươi, đeo kính, lật tài liệu một lúc rồi ngẩng lên nhìn tôi.

“Hiệu trưởng Thẩm, căng tin của chị đúng là đang làm ăn lỗ.”

“Đúng.”

“ yêu cầu của phụ huynh, chúng tôi cũng không thể hoàn toàn không quan tâm. Chị xem có cách điều chỉnh phù hợp không?”

“Điều chỉnh thế ?”

“Ví dụ món ăn phong phú hơn một chút, tăng thêm vài lựa chọn.”

“Trưởng phận Lục, một đầu bếp, một trăm hai mươi học sinh, năm tệ một bữa. Tôi không thể biến phép ra thêm được.”

Trưởng phận Lục đẩy kính, không lời.

Tôi ngồi trên chiếc ghế nhựa cứng, lưng dựa ghế, lạnh ngắt.

“Để tôi nghĩ thêm cách.”

Trở về trường, tôi gọi cô Lưu tới văn phòng.

“Cô Lưu, từ tuần , mỗi thứ Sáu thêm một món. Sườn xào chua ngọt hoặc cánh Coca, thay phiên nhau.”

Cô Lưu trợn tròn mắt.

“Hiệu trưởng Thẩm, sườn hai mươi lăm tệ nửa ký, cánh cũng ba bốn tệ. Tiền đâu ra?”

“Tôi nghĩ cách.”

“Cô đã tự bù bao nhiêu rồi?”

“Cô đừng quan tâm.”