11

Nơi này cách An chỉ nửa tháng đường, nhưng lại phồn hoa nhiều.

Đến nơi, ta đi thẳng đến hiệu t.h.u.ố.c lớn nhất là , gửi bái thiếp.

Đương gia họ chừng bốn mươi, người gầy gò, tinh anh.

Ta nói ý định, gia mua một lô d.ư.ợ.c liệu của chúng ta.

“Hóa quất hồng và quảng hoắc hương chỉ có ở An, đặc biệt chúng ta là tốt nhất, đến tháng sang năm là có thể hái.”

“Ta biết đường núi nơi ấy khó đi, nên chỉ bảy phần giá. Các có tiền lời, dân chúng cũng có tiền cầm tay, lại không vui.”

vuốt râu không nói, hồi lâu chắp tay:

“Đại nhân chờ một lát, ta đi bẩm lại gia mẫu.”

Một chờ, trà trong chén đã thêm đến lần. 

đương gia dìu một lão tuổi cao đi vào.

mắt sáng rỡ, bước chân vững vàng, vừa gặp ta liền quỳ lạy.

“Lão thân đợi bốn mươi năm, mới đợi được đại nhân người đây.”

“Bốn mươi năm?”

“Phải, bốn mươi năm, mới đợi được một vị nữ quan như ngài.”

Ta vội đưa tay đỡ, lại bị nắm c.h.ặ.t t.a.y ngược lại. 

ngẩng đầu nhìn ta, mắt xuyên qua năm tháng, rơi vào ức xa xưa.

“Đại nhân có biết, đời này để lại cho nữ t.ử con đường quá hẹp. Hoặc phải bám vào gấu áo phụ huynh, hoặc phải nắm thắt lưng phu quân.”

“Nhưng ngài thì khác! Ngài mặc quan phục, đội mũ ô sa, đường đường chính chính bước vào từ cửa chính!”

Cổ họng ta nghẹn lại, nhớ về thời ở Lễ bộ, mắt châm chọc rơi xuống trên người ta.

Đời này nói nữ t.ử vô tài mới là đức.

Vừa nữ t.ử dịu dàng nhu thuận, coi phu quân là trời; lại không cho chúng ta thực sự ngu dốt vô tri.

Một mặt hưởng thụ cái lợi từ sự thông tuệ của nữ t.ử, một mặt lại ghìm c.h.ặ.t đ.ầ.u chúng ta xuống.

Phải ngoan ngoãn, phải yên tĩnh, phải sống cả đời dưới cái bóng nam nhân làm chủ.

Lưu lão thái khẽ đứng dậy, ngón tay khô gầy như cành cây già nắm c.h.ặ.t tay ta.

“Lão thân kiếp này không thể thoát ra khỏi con ngõ hẹp ấy, nên xin đại nhân, hãy thay nữ t.ử thiên hạ bước ra một con đường có thể ngẩng đầu hiên ngang.”

Ta cùng Lưu lão thái khế ước, theo đúng như đã bàn bạc trước đó.

khăng khăng phải dùng chu sa điểm dấu tay, nói như vậy mới coi là trang trọng.

Quả nhiên đến tháng tư năm sau, d.ư.ợ.c liệu đại phong .

Thuyền đội gia theo dòng Thủy đi tới, cờ xanh trên mũi thuyền phần phật trong gió.

Ta đứng trên bến, nhìn sọt hóa quất hồng được khiêng lên thuyền, mùi thơm của quảng hoắc hương lan tỏa khắp bờ sông.

Ta cho người dựng đại cân trước huyện nha, mọi hoạch nhập kho trước.

Lưu sư gia dẫn mấy người giữ sổ sách, ngày đêm bấm bàn tính lách cách.

Đến ngày phát tiền, sân phơi lúa dựng ván gỗ, dán đầy cáo thị chữ chi chít.

Lưu sư gia bây giờ nói năng như đổi thành người khác, chi hồ giả dã ít đi, miệng còn thỉnh thoảng bật ra lời thô.

Có một gã trai trẻ cầm tiền, miệng la to:

“Huyện nha không tham tiền của chúng ta chứ?”

Lưu sư gia tức đến râu dựng ngược:

“Đồ súc sinh, đại nhân đối với tốt thế nào, mắt mù rồi chắc!”

Ông già này bây giờ càng thêm lo toan.

Vài hôm trước ta thức đêm phê công văn, ông thẳng tay thổi tắt đèn dầu.

Miệng còn mắng:

“Đại nhân ngã xuống, lão phu không có cách nào giao phó với toàn huyện dân chúng.”

Tuyết Lăng không giúp ta, còn hùa theo, ép ta nằm xuống giường, mạnh mẽ ra lệnh ta phải ngủ.

trước ta nhậm chức, thánh thượng từng ban riêng một đạo mật chỉ, cho phép ta trực tiếp dâng tấu.

Ta cân nhắc hồi lâu, cầm b.út viết một tờ thỉnh cầu, xin đặc chuẩn cho dân huyện ra vào các huyện thuộc An.

Mật chỉ đến nhanh dự liệu.

Chữ “Chuẩn” rực đỏ bằng chu sa, b.út lực mạnh mẽ xuyên qua giấy.

Tin vừa truyền ra, trước cửa huyện nha chật ních dân chúng đến lộ dẫn.

Có mật chỉ này, mỗi hộ được ra ngoài hai người, có thể xuất thành buôn bán.

Điều ấy thúc đẩy thương nghiệp huyện phát triển mạnh mẽ.

Lưu sư gia lo lắng nhìn về phía phủ, mấy lần nói rồi lại thôi.

Lộ dẫn mới phát ra nửa tháng, văn thư trách phạt từ phủ đã đặt lên công án.

Từng chữ từng câu đ.â.m thẳng tim, chỉ trích ta dạ nữ nhân mềm yếu, dung túng dân manh, trái với tổ tông luật pháp.

Còn nói đã dâng tấu lên trên, nhất định bắt ta trả giá cho sự cuồng vọng này.

Ta nhìn văn thư lạnh.

Viết vòng vo một đống, thực chất chỉ ngầm nói ta chưa chia d.ư.ợ.c liệu làm cống phẩm.

Bởi lẽ các huyện khác hoạch lúa, phủ phải phần lợi.

Thế nhưng văn thư trách ta còn chưa kịp đến, lại chờ được thánh chỉ ban ra 《Thông Thương Lệnh》.

ràng từ tháng năm, chỉ cần trong nhà không có tội phạm, có thể lên quan phủ đăng , đặc chuẩn lộ dẫn.

Quan viên địa phương không được ngăn cản dân buôn bán, ai vi phạm có thể bị tố cáo lẫn nhau, chiếu luật xử trí.

Như vậy, phủ không còn cớ hỏi tội nữa, trái lại còn cấp thêm cho một trăm lượng công khoản.

22

Chỉ mới năm, cả vùng đã thay da đổi thịt.

Quản sự d.ư.ợ.c liệu gia phái tới, Trần thúc là người am hiểu nghề, tận tay chỉ dạy con nhận biết phẩm chất d.ư.ợ.c liệu.

Mảnh đất hoang mọc đầy cỏ dại xưa, nay đã được trồng thành luống d.ư.ợ.c viên ngay ngắn.

Ta thường hay đi dạo vào hoàng hôn trên con đường đất mới làm.

Đã có mấy nhà siêng năng dựng hàng rào tre quanh sân.

nàng dâu thôn nữ vừa gặp ta liền hồ hởi nhét trứng gà vào tay áo ta.

Đời sống dần được cải thiện, kế tiếp phải tính chuyện bồi dưỡng thế hệ sau.

Nơi này vốn có một tòa Thanh Sơn thư viện, do một lão tiên sinh chỉ biết chút ít chữ nghĩa đứng lớp.

Ngôi lều tranh đó nay vẫn còn ở đầu thôn, trên bậu cửa vương đầy mạng nhện.

Xưa nay vùng này không được phủ coi trọng, đến cơm ăn còn khó, huống chi trẻ nhỏ phần lớn mù chữ.

Ta hỏi Tuyết Lăng có bằng đi dạy học không.

Nàng đang ngồi xổm trong sân chọn giống d.ư.ợ.c liệu, nghe thế tay run lên một cái.

“Ta… ta cũng có thể ?”

Ta cúi xuống nhặt hạt giống rơi, đặt vào bàn tay nàng.

“ lại không thể? trước kia học tứ thư ngũ kinh, lại thông thạo cầm kỳ thư họa, dạy bọn trẻ ranh này thừa sức.”

Nàng bật khẽ, trong mắt long lanh.

Dân làng chất phác bây giờ gọi ta là Thanh Thiên Bồ Tát.

Ta không cần phải khuyên nhủ bằng tình lý.

Trong phân phát tiền d.ư.ợ.c liệu năm nay tại sân phơi, ta chỉ ngay vào con số trong sổ sách nói:

“Biết chữ, thì sợ ai lừa bạc.”

“Biết tính toán, thì sẽ biết một gùi d.ư.ợ.c liệu bán được bao nhiêu tiền.”

“Trẻ con đi học, sau này làm quan thì khỏi lo đói, cho dù không làm quan cũng có thể qua sách vở học được thêm bản để sinh tồn lập thân.”

Trong đám đông có người thì thào: 

“Học chữ phải tốn nhiều bạc lắm…”

Ta đã chuẩn bị sẵn:

“Tiền học có thể dùng sản vật núi rừng đổi, thuộc hai mươi chữ có thể đổi một gùi trứng gà, thuộc Tam Tự Kinh thì đổi một bó d.ư.ợ.c liệu.”

Một người dân lại hỏi: 

“Học chữ rồi, có thể giống như đại nhân tri huyện không?”

Ta cong mắt thành hình trăng non: 

“Đúng vậy, giống như ta vậy.”

Rời khỏi sân phơi thì mặt trời đã gần lặn.

Ta nhìn vầng dương rơi xuống phía tây, cũng trĩu xuống.

Giờ này về, chắc lại phải nghe Lưu sư gia và Tuyết Lăng cằn nhằn.

Ta cưỡi lừa, quất roi kêu vun v.út.

Con lưà hừ một tiếng, móng nó dẫm lên đường quê tĩnh lặng vang lên giòn giã.

xa xa trông thấy bóng dáng huyện nha thì trời đã hoàn toàn tối hẳn.

Trong chiều tàn, ta chợt nhìn thấy trước cổng có một bóng người.

Thân hình thẳng tắp như tùng xanh, đang ngẩng nhìn biển ngạch thất thần.

Trong ta giật thót, lẽ lại có người từ phủ tới?

Lần trước viên Tuần kiểm sứ kia đã cớ gây khó không ít.

Ta vội thúc lừa đi nhanh thêm mấy bước, từ xa đã chắp tay gọi:

“Vị huynh đài kia, có phải đến…”

Gió đêm bất chợt xoay chiều, mang theo hương trúc thoảng từ người đó thổi vào mũi.

lời còn lại nghẹn cứng trong cổ họng, bàn tay giơ lên cũng cứng lại giữa không trung.

Đúng ấy, trăng xuyên qua mây, ràng chiếu xuống gương mặt kia.

Mày như mực vẽ, mắt sáng như lạnh.

Không phải Giang Tẩm Mặc thì còn ai?

Đã năm, dung nhan sớm mờ nhạt dần theo tháng ngày.

Vậy này đứng dưới trăng, ngay cả hoa văn mây trên áo cũng thấy .

Ngón tay ta siết c.h.ặ.t dây cương đến trắng bệch, phân trong n.g.ự.c dâng trào là kinh hoảng hay phẫn nộ.

Gió đêm cuộn bụi bay ngang giữa ta và .

Khóe môi mỉm , dường như là bạn cũ lâu ngày gặp lại.

“A Chiếu, đã lâu không gặp.”

Gió đêm bỗng trở nên rét buốt, ta nghe chính giọng mình khàn đi:

“ tới đây làm gì?”

“Tất nhiên là đón nàng về, làm chủ mẫu Hầu phủ phải dễ chịu làm tiểu tri huyện ?”

Ta bật lạnh: 

“Thư hoà ly đã , và ta từ nay không còn quan hệ, xin hầu gia tự trọng.”

“Thư hòa ly? phải là nàng gạt ta đó ?”

đưa tay ấn lên thái dương, giọng vẫn ôn hòa, nhưng lại khiến người ta cảm thấy áp lực vô hình.

“Cái bình sứ năm đó, đập khiến ta lưu lại chứng đau đầu.”

“A Chiếu, nàng cũng không Phùng Tuyết Lăng vào ngục chứ?”