Chương 1

Mẹ kế sinh em trai thì tôi phải nghỉ học làm thuê? Đang đêm bỏ chạy đến nhà cậu, tôi lại chết sững.

mẹ tôi , tôi mười một tuổi.

Bố tái hôn hai , mẹ kế sinh được một cậu con trai mập mạp.

Trong thời gian bà ta ở cữ, tôi bưng canh rót nước, vậy mà chẳng một hỏi han xem tôi có vất vả không.

Đến ngày cúng tháng, bố kéo tôi ra một góc rồi bảo: “Chi tiêu trong nhà dạo tốn kém, mày đừng đi học nữa, theo tao ra công vác gạch đi.”

Tôi siết chặt quai , móng tay cắm phập vào thịt, không dám ho he một lời.

Ba giờ đêm đó, tôi sờ soạng trong bóng tối tìm cuốn sổ hộ khẩu, ôm theo chiếc áo duy nhất không bị rách lỗ, đi bộ suốt mười bảy dặm đường rừng.

Trời tờ mờ , tôi đứng trước cửa nhà cậu ruột, mợ tôi mở cửa nhìn tôi một cái, không nói hai lời liền đóng sầm cửa lại.

Cách một lớp cửa , giọng bà không lớn rất rõ ràng: “Muốn ở lại cũng được, mợ có tám quy củ, nếu cháu không đồng ý được, thì bây giờ quay về đi.”

Tôi cắn môi đáp vâng.

Sau đó mợ đọc ra quy củ đầu tiên, tôi đứng sững lại.

01

mẹ tôi , tôi mười một tuổi.

Bà đi rất vội, buổi còn khâu quai cho tôi, tối đến nằm tấm phản ở gian nhà chính, mặt phủ lớp vải trắng.

Bố tôi là Đường Hải Sinh ngồi xổm bên bậu cửa hút thuốc, tàn thuốc rơi lả tả đất.

Bà ngoại khóc đến không đứng vững, cậu tôi là Hạ Minh Viễn ôm tôi vào lòng, lồng ngực cậu không ngừng run lên.

Lúc đó tôi vẫn hiểu chết là có ý nghĩa gì.

Tôi biết, từ ngày hôm đó, không còn đêm thức dậy đắp lại chăn cho tôi nữa.

Cũng không còn giấu trứng gà trong lu gạo, đợi tôi đi học về thì lén nhét vào tay tôi.

Sau khi mẹ , căn nhà lẽo không có người ở.

Đường Hải Sinh ban ngày ra công , tối về là lăn ra ngủ.

Trong nồi có gì, tôi nấy.

Không có thức , tôi chan nước tương với cơm.

Thỉnh thoảng ông nhớ tới tôi, hỏi một câu: “Làm bài tập xong ?”

Tôi đáp làm xong rồi.

Ông nói: “Đừng có gây chuyện cho tao.”

Một sau, ông dẫn Liêu Hồng Mai về nhà.

Ngày Liêu Hồng Mai bước vào cửa, bà ta mặc chiếc áo đỏ, tay xách một túi kẹo.

Bà ta xoa đầu tôi, cười nói: “Sau dì là mẹ của con.”

Tôi cúi gằm mặt, không gọi.

Đường Hải Sinh trừng mắt nhìn tôi trước mặt họ hàng.

“Câm rồi à? Gọi người đi.”

Tôi vò vò vạt áo, cất tiếng gọi một tiếng thím.

Nụ cười mặt Liêu Hồng Mai nhạt đi.

Từ đó về sau, bà ta không bao giờ xoa đầu tôi nữa.

Sau khi bà ta mang thai, việc nhà dần dần đổ hết lên đầu tôi.

giờ tôi thức dậy đun nước, quét , cho gà , rồi mới đeo chạy đến .

Mùa đông nước giếng buốt cóng, mu bàn tay tôi nứt nẻ rớm máu, lúc viết bài cứ chạm vào bút chì là đau.

Cô giáo hỏi tôi bị làm sao.

Tôi nói là do bị ngã.

Tôi không dám kể chuyện trong nhà.

Tôi sợ cô giáo tìm Đường Hải Sinh.

Ông ghét nhất là người khác nói ông không biết dạy con.

Liêu Hồng Mai sinh được một cậu con trai.

Đường Hải Sinh đặt tên cho nó là Đường Diệu Tổ.

Vào ngày tiệc tháng, bày sáu mâm cỗ.

Họ hàng đều khen đứa bé trắng trẻo mập mạp, nói nhà họ Đường cuối cùng cũng có người nối dõi rồi.

Tôi bưng bát canh lớn, chạy từ bếp lên nhà chính, rồi lại từ nhà chính chạy về bếp.

Canh nóng bắn lên cổ tay, bỏng rát một mảng đỏ.

Liêu Hồng Mai ngồi trong nhà, ôm đứa bé trong lòng, mí mắt cũng không thèm nhấc lên.

Có người hỏi: “Tiểu Mãn đâu? Con bé đó đảm đang thật.”

Liêu Hồng Mai cười cười.

“Con gái mà, sớm muộn gì cũng là người nhà người ta, làm chút việc cũng đâu có thiệt thòi gì.”

Cả mâm đều cười.

Tôi đứng ở cửa, tay vẫn bưng cái bát không.

Tiếng cười đó giống bát va vào răng, vừa vừa cứng.

Tiệc tàn, trời cũng sắp tối.

Tôi tưởng cuối cùng cũng được về phòng làm bài tập.

Đường Hải Sinh lại gọi tôi ra sau nhà củi.

Ông ta uống rượu, mặt đỏ lựng, trong toàn mùi thuốc lá.

“Tiểu Mãn, mày cũng mười lăm tuổi rồi.”

Tôi nhìn ông ta, không biết ông ta định nói gì.

Ông ta dập điếu thuốc vào góc tường.

“Chi tiêu trong nhà dạo tốn kém, em mày còn nhỏ, mẹ kế mày cơ thể cũng hồi phục.”

Lòng tôi chùng .

Ông ta nói tiếp: “Đừng đi học nữa, qua hai hôm nữa theo tao ra công .”

Tôi siết chặt quai .

“Bố, tháng sau con phải thi sơ tuyển Trung học số 1 huyện rồi.”

Đường Hải Sinh nhíu mày.

“Thi đỗ thì sao? Học phí lo?”

Tôi nói: “Cô giáo nói thành tích của con có thể nhận trợ cấp.”

Ông ta kiên nhẫn phẩy tay.

“Trợ cấp có thay cơm được không? Mày là chị, nhà nghèo khó, mày phải hiểu chuyện chứ.”

Hai chữ “hiểu chuyện” , tôi nghe bao nhiêu nay.

Mẹ , phải hiểu chuyện.

Mẹ kế về, phải hiểu chuyện.

Em trai ra đời, phải hiểu chuyện.

Tôi đau, tôi mệt, tôi đói, cũng phải hiểu chuyện.

Tôi cúi đầu nhìn đôi giày của mình.

Mũi giày há mõm, đôi tất bên trong cũng rách rồi.

Đường Hải Sinh tưởng tôi đồng ý, giọng điệu dịu đi một chút.

“Ngày mai đừng đến nữa, đi theo tao.”

Tôi không nói gì.

Ông ta nói: “Mày đừng có làm mặt nặng mày nhẹ, con gái học nhiều sách vở cũng chả để làm gì.”

Khoảnh khắc đó, tôi nhớ tới hình ảnh mẹ tôi nắm lấy tay tôi trước lúc ra đi.

Mẹ nói: “Tiểu Mãn, phải tiếp tục đi học con nhé.”

Cổ họng tôi nghẹn lại.

tôi vẫn không dám cãi lại lời.

Tối đó, Liêu Hồng Mai ở trong phòng dỗ con.

Đường Hải Sinh ở tính tiền cỗ bàn với người ta.

Tôi ngồi xổm trước bếp lò rửa bát, ngón tay ngâm trong nước ngắt, tê dại không còn cảm giác.

Bên kia tường truyền đến giọng của Liêu Hồng Mai.

“Hải Sinh, cất kỹ sổ hộ khẩu ?”

Đường Hải Sinh đáp: “Cất trong rồi.”

Liêu Hồng Mai hạ giọng.

“Ngày mai mang nó đi luôn, đừng để thầy cô đến làm ầm lên.”

Đường Hải Sinh ừ một tiếng.

“Cai thầu nói rồi, cứ ghi tên làm thợ phụ trước, một ngày tám mươi tệ.”

Liêu Hồng Mai cười.

“Tám mươi tệ cũng không ít đâu, đủ mua sữa bột cho Diệu Tổ rồi.”

Cái bát trong tay tôi trượt đi, rơi tõm vào chậu.

Nước bắn tung tóe lên mặt tôi.

Đứa trẻ trong nhà khóc thét lên.

Liêu Hồng Mai chửi đổng: “Đến cái bát cũng rửa không xong, đúng là đồ bám!”

Tôi không cãi lại.

Tôi chầm chậm nhặt những mảnh bát vỡ lên, vùi vào đống tro bếp.

Đầu ngón tay bị cứa đứt, máu rỏ đống tro đen, rất nhanh liền biến .

Đêm đó, tôi không ngủ.

Đợi tiếng gà gáy cất lên lần đầu, yên tĩnh đến mức còn tiếng gió rít.

Tôi ngồi dậy khỏi giường sưởi, sờ soạng trong bóng tối mặc chiếc áo duy nhất không bị rách.

Sau đó, tôi nhìn chằm chằm vào chiếc trong phòng Đường Hải Sinh, nhẹ nhàng đẩy cửa bước vào.

02

Chiếc nằm ở góc tường căn phòng phía trong.

Đường Hải Sinh ngáy o o, tiếng ngáy lúc to lúc nhỏ.

Liêu Hồng Mai quay lưng ra cửa, đứa bé ngủ ngay bên cạnh bà ta, trong vẫn ngậm núm vú giả.

Tôi đứng ở cửa, dưới chân đạp băng.

cần họ tỉnh lại, tôi không thể đi được nữa.

Tôi mò mẫm đến trước , ngón tay chạm vào ổ khóa đồng.

Khóa không bấm chết.

Chắc là hôm tiệc tháng đông người, Đường Hải Sinh uống say, tiện tay móc vào.

Tôi từ từ hé cánh cửa .

Bên trong có vài bộ quần áo cũ, và một chiếc hộp sắt.

Sổ hộ khẩu nằm ngay dưới chiếc hộp.

Tôi rút nó ra, nhét vào trong áo .

Lúc đóng cửa , cánh cửa khẽ kêu lên một tiếng.

Liêu Hồng Mai trở mình.

Lưng tôi lập tức ướt đẫm mồ hôi.

Bà ta lầm bầm một câu, đứa bé cũng cựa quậy.

Tôi nín thở, đứng chôn chân trong bóng tối, không dám nhúc nhích.

Một lúc lâu sau, Đường Hải Sinh lại tiếp tục ngáy.

Tôi lùi ra , đóng cửa lại.

Gian nhà chính thấu xương.

Tôi ôm chặt chiếc sách vào lòng, bên trong có hai quyển sách, một cây bút chì và miếng màn thầu.

Tôi không mang theo quần áo.

Những bộ quần áo đó đều là chắp vá nối mảnh, có mang cũng vô dụng.

Tôi cũng không lấy tiền.

Tiền trong nhà đều nằm dưới gối Liêu Hồng Mai.

Tôi không dám động vào.

Tôi sợ họ nói tôi cắp.

Ra khỏi cổng viện, tôi ngoảnh lại nhìn một cái.

Ngôi nhà đất tối om đó, giống một cái khép chặt.

Tôi sống trong cái bốn .

Từ hôm nay trở đi, tôi không muốn bị nó nuốt chửng thêm nữa.

Đường đến nhà cậu cách mười bảy dặm.

Tôi mới đến đó hai lần.

Một lần là trước khi mẹ tôi , bà dẫn tôi đi đưa thuốc cho bà ngoại.

Một lần là sau khi hạ huyệt mẹ tôi, cậu đưa tôi về.

Lúc đó cậu đứng ở cửa cãi nhau một trận với Đường Hải Sinh.

Cậu nói: “Nếu anh không nuôi nổi, thì để Tiểu Mãn đi theo tôi.”

Đường Hải Sinh đóng sầm cửa lại.

“Nó họ Đường, không họ Hạ!”

Sau cậu có đến vài lần, đều bị Đường Hải Sinh cản lại cửa.

Tôi không biết cậu có còn muốn cưu mang tôi nữa không.

nơi đó ra, tôi chẳng còn chỗ nào để đi.

Đường rừng tối đen, gió từ dưới khe thổi thốc lên, tạt vào mặt đau rát.

Tôi không dám đi đường lớn.

Tôi sợ Đường Hải Sinh tỉnh dậy đuổi theo.

Tôi men theo bờ ruộng mà đi, đế giày dính bùn đất.

Đến gốc cây hòe già đầu làng, bỗng có con chó sủa lên hai tiếng.

Tôi sợ hãi ngồi sụp núp sau đống rơm.

Một lúc sau, tiếng chó sủa xa dần.

Tôi mới tiếp tục tiến lên.

chiếc màn thầu bị tôi siết chặt trong tay, cóng hòn đá.

Tôi cắn một miếng, khô khốc nghẹn ứ ở cổ.

Tôi không dám uống nước dưới rãnh.

Tôi sợ đau bụng, không đi nổi đến nhà cậu.

Phía chân trời vẫn tối đen.

Dưới gan bàn chân càng lúc càng đau.

Đất lọt vào trong giày, cọ xát khiến gót chân đau rát xát muối.

Tôi muốn khóc.

cứ nghĩ đến câu Đường Hải Sinh nói một ngày tám mươi tệ, đủ mua sữa bột cho Đường Diệu Tổ, tôi lại không khóc nổi nữa.

Tôi không phải là tiền mua sữa bột.

Tôi cũng không phải là người làm thuê dài hạn của nhà .

Mẹ tôi từng nói, tôi phải đi học.

Đi được đường, loáng thoáng nghe thấy tiếng máy cày phía sau.

Tôi lập tức chui tọt vào đống thân cây ngô ven đường.

Đèn xe quét qua con đường đất.

Tôi nghe thấy có người nói chuyện.

“Sớm thế , con cái nhà lại chạy ra thế?”

Người kia nói: “Mặc kệ đi, đi họp chợ thôi.”

Đợi chiếc máy cày đi xa, tôi mới bò ra khỏi đống thân ngô.

Áo dính những mẩu lá vụn.

Tôi giũ sạch, rồi tiếp tục đi.

Trời dần hửng .

Mái nhà của những ngôi làng phía xa lộ ra.

Tôi nhận ra cây liễu cổ thụ nghiêng mình đó.

Nhà cậu nằm ngay sau cây liễu.

Chân tôi mềm nhũn, mấy bước cuối cùng gần là lê lết.

cổng có treo chiếc vòng đồng cũ kỹ.

Tôi giơ tay gõ cửa.

Một cái.

Hai cái.

Bên trong truyền ra tiếng bước chân.

Cửa hé ra một khe nhỏ.

Mợ Ngô Xuân Đào đứng bên trong, tóc chải, người khoác chiếc áo xám.

Mợ nhìn thấy tôi, ánh mắt khựng lại một nhịp.

Tôi mấp máy môi.

“Mợ ơi.”

Mợ không đáp.

Mợ cúi nhìn đôi giày của tôi, nhìn sách của tôi, rồi lại nhìn góc sổ hộ khẩu mà tôi ôm trong lòng.

Tôi tưởng mợ cho tôi vào.

mợ lại thò tay ra, đóng sầm cửa lại.

Cánh cửa khép lại ngay trước mắt tôi.

Tôi đứng dưới thềm, trái tim lập tức chìm tận đáy.

Từ trong vẳng ra giọng nói của mợ.

“Tiểu Mãn, cháu suy nghĩ cho kỹ rồi hẵng gõ cửa.”

Tôi đưa đôi tay cóng lên hà hơi.

Nước mắt cuối cùng cũng lã chã rơi.