Chương 1

Đêm gả cho Bùi Quan Lễ, ta khóc ướt tấm trùm đầu.

Không phải vì ta không muốn gả, vì thành này ai cũng biết — Bùi Quan Lễ là người quy củ, nghiêm chỉnh còn hơn bài vị trong từ đường.

Chàng chưởng quản nghi chế của Lễ , tu soạn điển chương của triều đình. Nhà ai thành thân dùng sai lễ khí, chàng có thể nhớ kỹ suốt ba năm. Nhà ai làm tang lễ khóc gào lố một , chàng có thể viết tấu chương dâng lên tận mặt thánh thượng.

Ta chỉ là nữ nhi của một thương hộ vùng Giang Nam, nhất là loại người này.

Trước khi tiễn ta lên kiệu hoa, nương nắm chặt tay ta, khóc còn to hơn ta.

“A Ninh, đến nhà họ Bùi, con phải nhớ ít nói, ít cười, và ăn ít đi một chút.”

Ta hỏi: “Vì sao phải ăn ít đi?”

Nương nghẹn ngào: “Quý nữ thành ăn uống từ tốn như đang thêu hoa, con thì một bữa ba bát, rất dễ bị người ta chê cười.”

Ta lại, cảm cuộc hôn nhân này e là chưa bước vào động phòng, ta đã thua ngay từ khoản sức ăn rồi.

**01**

Nến hỉ cháy được một , Bùi Quan Lễ đẩy cửa bước vào.

Xuyên qua tấm trùm đầu, ta nhìn một đôi quan ngoa đen dừng lại trước giường.

Chàng không vội vàng vén trùm, trước đặt một chén trà nóng vào tay ta: “Uống một chút đi.”

Ta không dám động đậy, bởi vì bà mối đã dặn, đêm đầu tân phụ bước vào cửa, phu quân không lên thì tuyệt đối không được tự ý hành động.

Bùi Quan Lễ dừng một chút, nói điềm tĩnh: “Không có ai nhìn nàng đâu.”

Ta vẫn không nhúc nhích, chàng dường như khẽ thở dài, rồi ngồi xổm xuống, qua lớp đỏ hỏi ta: “Tống Tri Ninh, nàng đói rồi phải không?”

Ta siết chặt ống tay áo, cái bụng bất chợt kêu lên một .

Ta hận không thể chui ngay xuống gầm giường, Bùi Quan Lễ không cười.

Chàng dậy đi ra ngoài, một lát sau xách về một hộp thức ăn, bên trong có ngó sen ướp đường hoa quế, hoành thánh gà xé, bánh ngàn lớp nhân gạch cua, cùng một đĩa quýt mật được bóc xếp ngay ngắn.

Ngón tay ta lại: “Đây là…”

Bùi Quan Lễ đẩy hộp thức ăn đến trước mặt ta: “Đồ ăn ở hỉ nguội hết rồi, món này là nhà bếp làm lại.”

Ta nhỏ lẩm bẩm: “ ma ma nói, đêm tân hôn tân phụ không được ăn quá nhiều.”

Bùi Quan Lễ đưa đũa cho ta: “Ma ma còn nói, phu quân nên vén trùm đầu trước .”

Ta cứng đờ người.

chàng rất nhạt: “Cho nên, lời bà ấy nói, nàng không cần nghe.”

Ta từ từ vén một góc trùm lên, chàng mặc hỉ phục vô cùng ngay ngắn. Một người luôn tuân thủ lễ nghĩa nhất như chàng, lúc thốt ra lời trái với quy củ, lại tự nhiên hơn bất cứ ai.

Ta nhận đũa, dè dặt ăn một miếng hoành thánh, hơi nóng bốc lên làm hốc mắt ta cay cay.

Bùi Quan Lễ nhìn hốc mắt đỏ hoe của ta: “Không ngon sao?”

Ta lắc đầu.

“Vậy sao lại khóc?”

Ta rồi lại , cuối cùng vẫn không được: “Nương ta nói, gả qua đây rồi, lúc nào ta cũng phải giữ đúng quy củ.”

Bùi Quan Lễ cụp mắt nhìn ta, hồi lâu sau từ trong tay áo ra một tờ giấy, đặt trước mặt ta.

Nét chữ giấy thanh tao, mạnh mẽ, chỉ vỏn vẹn ba dòng:

【Một, Phu nhân không được để bụng đói.】

【Hai, Phu nhân không được khóc khi đi ngủ.】

【Ba, Nếu phu nhân xung đột với lễ pháp, phu nhân làm đầu.】

Ta nhìn chằm chằm một lúc, rồi ngẩng lên hỏi chàng: “Bùi đại nhân, đây cũng là quy củ sao?”

Bùi Quan Lễ nhìn ta, gật đầu: “Đúng, quy củ của nhà ta.”

**02**

Ta cứ nghĩ Bùi Quan Lễ chỉ đang dỗ ngọt ta trong đêm tân hôn.

Cho đến ba ngày sau, trong buổi Lại mặt, ta biết điều đáng nhất ở người nam nhân này không phải là giữ quy củ, là chàng thực biến thiên vị thành hành động thực tế.

Hôm đó ta mặc một nhu quần quả hạnh.

Trước khi ra cửa, lão ma ma của Bùi gia cản ta lại, nhíu mày đánh giá: “Phu nhân, áo này nhạt quá, không đủ đoan trang điềm đạm.”

Ta vừa định đầu nhận lỗi, Bùi Quan Lễ đã từ hành lang bước tới. Chàng liếc nhìn váy của ta, chỉ nói: “Rất đẹp.”

Lão ma ma sững sờ: “Đại nhân, sắc này e là không hợp lễ.”

Bùi Quan Lễ nhìn chằm chằm ma ma: “Quy định ở điều nào?”

Ma ma nhất thời không đáp được.

Bùi Quan Lễ sắc mặt bình thản: “《Đại Chu Hôn Nghi》 chỉ ghi trang phục ngày Lại mặt nên sạch thanh khiết, không ghi là phải tối . hạnh sạch , không có gì là không ổn.”

Mặt ma ma trắng bệch.

Ta tại chỗ, lần đầu biết được rằng người đọc nhiều sách cũng có thể dùng sách để bảo vệ người khác.

xe ngựa, ta không được hỏi: “Lúc nãy chàng đang bênh vực ta sao?”

Bùi Quan Lễ đang xem sổ tay Lễ . Nghe vậy, bàn tay đang lật trang sách lại, lập tức phủ nhận: “Không phải.”

Ta có chút hụt hẫng, ngay sau đó, chàng lại bồi một câu: “Bà ấy quả thực đã sai.”

Ta nghiêng đầu nhìn chàng, chàng không nhìn ta, gốc tai đã từ từ đỏ lên: “Ta chỉ đang sửa sai thôi.”

Ta mỉm cười: “Ồ, sửa sai.”

Chàng đầu đọc sách, ngày trời không lật nổi một trang.

…

Trong Lại mặt, phụ thân ta uống đến mức mặt mày đỏ gay. Nay trèo cao được vào nhà họ Bùi, ông hận không thể đem ta đặt lên mâm cỗ để mọi người bình phẩm.

Rượu quá ba tuần, ông lên nâng chén bước đến trước mặt Bùi Quan Lễ: “Đứa con gái này của ta từ nhỏ đã bị mẹ nó chiều hư, chẳng có quy củ gì. Ngày sau nếu có chỗ nào làm không đúng, hiền tế cứ mạnh tay dạy dỗ.”

Toàn thân thích trong đều dồn mắt nhìn ta.

Chiếc thìa múc canh trong tay ta va cạch vào thành bát. Ta hiểu ý phụ thân là gì. Ông Bùi gia chê bai xuất thân thương hộ của ta, nên hạ thấp ta trước, để tỏ ra mình là người hiểu chuyện.

Hồi còn ở nhà cũng vậy.

Khách khen ta một câu thông minh, ông liền nói: “Nữ nhi thì thông minh có ích lợi gì.”

Chưởng quỹ khen ta tính sổ sách giỏi, ông liền nói: “Chỉ là chút khôn vặt, chẳng làm được trò trống gì.”

Dường như chỉ cần ông chà đạp ta xuống trước, người khác không chê ta không đủ cao.

Ta vừa định đầu, Bùi Quan Lễ đã đặt đũa xuống. Không khí trong bữa lập tức chìm vào im lặng.

Chàng nhìn phụ thân ta, điệu vẫn khách sáo: “Nhạc phụ xin hãy thận trọng lời nói.”

Nụ cười của phụ thân ta cứng đờ.

Bùi Quan Lễ không kiêu ngạo cũng không siểm nịnh: “Tri Ninh bước vào Bùi gia ta, là thê tử được rước làm chính thất, không phải là học trò. Ta cưới nàng không phải để dạy dỗ nàng, càng không phải để kẻ khác mượn danh nghĩa của ta chà đạp nàng.”

sảnh đường không ai dám hé lời, đỏ mặt phụ thân ta nhạt dần.

Bùi Quan Lễ lại như đang trần thuật một điều lệ lễ pháp: “Theo lễ, thê giả, tề dã — thê tử nghĩa là ngang hàng. Nàng sát cánh cùng ta, chứ không phải thấp kém hơn ta.”

Bùi Quan Lễ nói chuyện quy củ, không ai nói lại được chàng.

chàng cố tình nói quy củ này, là để cho ta nghe.

**03**

đường về phủ, ta vẫn luôn im lặng, Bùi Quan Lễ cũng không hỏi gì.

Mãi đến khi xe ngựa rẽ qua con phố lớn, bên ngoài có rao bán hạt dẻ rang đường, ta vô thức vén rèm nhìn ra một cái.

Bùi Quan Lễ vậy, lập tức bảo xa phu dừng xe.

Ta ngẩn người: “Sao thế?”

Chàng nhìn ra ngoài cửa sổ: “Mua hạt dẻ.”

Ta vội xua tay: “Không cần đâu, ta chỉ nhìn thôi.”

Chàng đã bước xuống xe.

Chàng trước sạp bán hạt dẻ, nghiêm túc lựa một túi nóng nhất. Ta ngồi trong xe ngựa, nhìn vị Lễ lang trung nổi lạnh lùng, không màng nhân tình thế thái, lại đầu hỏi người bán hàng rong: “Túi nào ngọt hơn?”

Người bán hàng cười nói: “Đại nhân mua cho phu nhân à?”

Bùi Quan Lễ lại một chút, đáp: “Ừ.”

chàng không lớn, ta nghe rõ mồn một.

Về đến phủ, chàng bóc sạch hạt dẻ, cho vào một đĩa nhỏ rồi đẩy đến trước mặt ta. Ta ăn một hạt, hạt dẻ vẫn còn nóng hổi.

Bùi Quan Lễ hỏi: “Còn tủi thân không?”

Ta lắc đầu.

Chàng nhìn ta: “Nói thật đi.”

Ta ăn một hạt, trả lời lúng búng: “Một chút xíu.”

Bùi Quan Lễ dừng lại, sau đó rút từ trong tay áo ra một cuốn sổ nhỏ, đưa cho ta. Ta mở ra xem, đó ghi một dòng chữ.

【Ngày Tống Tri Ninh Lại mặt, bị nhạc phụ dùng lời lẽ coi khinh.】

Bên dưới còn có một dòng:

【Cách xử trí: Sau này Tống gia mở , nếu phu nhân không muốn đi, có thể không đi. Tống gia có hỏi, phu quân trả lời thay.】

Ta sững người, tiếp tục lật về phía trước.

【Tống Tri Ninh không thích trà đắng.】

【Tống Tri Ninh tối, ban đêm đèn hành lang không được tắt.】

【Tống Tri Ninh ăn quýt không thích xơ trắng.】

【Tống Tri Ninh nghe người khác nhắc đến hai chữ “thương hộ” đầu. Lần sau không cho phép nàng đầu.】

Đầu ngón tay ta lại, Bùi Quan Lễ đưa tay, dường như muốn lại cuốn sổ. Ta lập tức ôm ghì vào ngực.

Ta gọi chàng: “Bùi Quan Lễ.”

Chàng nhìn ta. Đây là lần đầu ta gọi thẳng tên chàng.

Ta hỏi: “Ngày nào chàng cũng làm mặt lạnh, chính là để ghi chép thứ này sao?”

Bùi Quan Lễ lại, ngoảnh mặt đi: “Tiện tay thôi.”

Ta không được cười: “Ghi chuyện ta tối cũng là tiện tay? Ghi chuyện ta không thích xơ quýt cũng là tiện tay?”

Ta nhích lại gần một chút, cố ý hỏi: “Vậy chàng có ghi vào sổ là, hôm nay ta chàng đặc biệt tốt không?”

Bùi Quan Lễ ngước mắt nhìn ta, khẽ nói: “Bây giờ ghi.”

Chàng thực cầm bút, viết một dòng vào sổ.

【Tống Tri Ninh hôm nay khen ta tốt.】

Viết xong, chàng ngừng một lát, lại bốn chữ:

【Không được quên.】

**04**

Ta gả vào Bùi gia được tháng, trong thành bắt đầu râm ran lời đồn đại, nói Bùi Quan Lễ ta là vì thèm khát của cải nhà họ Tống. Cũng có kẻ nói, một nữ nhi thương hộ như ta được vào Bùi gia là nhờ mồ mả tổ bốc khói xanh.

Lúc lời đó lọt đến tai ta, ta đang bận tính toán sổ sách nhà bếp của Bùi phủ.

Bùi phủ thanh cao, quy củ nhiều, sổ sách lại loạn cào cào. Giá gạo mua vào cao hơn giá thị trường đến ba phần. Số lượng gà vịt báo hỏng mỗi ngày của nhà bếp còn nhiều hơn hồi nhà ta mở tửu lâu.

Ta ôm sổ sách xem ngày, càng xem càng nhíu mày.

Ma ma quản ta không nói gì, liền cười gượng: “Phu nhân tới thành, không hiểu chuyện này cũng phải. Vật giá ở thành cao, vả lại phủ ta cũng coi trọng thể diện.”

Ta ngẩng lên hỏi: “Gà ở thành vì thể diện mọc hai cái chân sao?”

Một tiểu nha hoàn cạnh không được, phụt cười thành .

Ta gấp sổ lại: “Từ ngày mai, sổ sách mua bán của nhà bếp do đích thân ta kiểm tra.”

Ma ma quản lập tức quỳ sụp xuống: “Phu nhân, ngài làm vậy e là không hợp quy củ. Cựu lệ của hậu trạch phủ ta, đều do lão nô…”

Ngoài cửa bỗng vang lên một nói: “Cựu lệ?”

Bùi Quan Lễ không biết đã dưới hiên từ bao giờ. Chàng vẫn cầm chiếc áo choàng triều phục tay, rõ ràng là vừa bãi triều.

Ma ma quản vội vàng dập đầu: “Đại nhân, phu nhân còn trẻ người non dạ, là bị kẻ gian xúi giục. Sổ sách hậu trạch sao có thể để một tân phụ như phu nhân nhúng tay vào?”

Bùi Quan Lễ nhìn ta: “Nàng tra ra vấn đề rồi sao?”

Ta gật đầu, chàng hỏi: “Bằng chứng đâu?”

Ta đưa ba cuốn sổ qua.

“Giá gạo bị kê khống, rau thịt báo hỏng không đúng thực tế, nhà bếp mượn danh nghĩa sắm lễ tiết để rút bớt bạc. Còn khoản tiền hương liệu này nữa, tháng nay trong phủ căn bản không hề dùng tới ngần ấy trầm hương.”