Chương 1 - Khi Đào Chín Nở Rộ

Tôi đã bán đào cho Thanh Thạch Câu suốt mười năm.

Nhà nào đào chín, ngày nào , ngày nào chất lên xe, lô nào đi trước, lô nào phải chờ, tất cả do tôi từng nhà một mà sắp xếp.

Mỗi cân đào, tôi chỉ lấy ba xu.

Nhưng năm nay đào còn chín, ông chủ Phương ở tỉnh thành đã trực làng, đứng trước mặt cả làng mà nói:

“Bớt được người trung gian thì ba xu đó cũng không cần phải trả nữa.”

Người trong làng .

nói, không có tôi, đào của Thanh Thạch Câu vẫn bán được như thường.

Tôi gật đầu, cưỡi xe máy đến Thập Lý Loan cách đó chục dặm.

Sau đó, đào của Thanh Thạch Câu chất đầy sân phơi, quả thì mềm, quả thì thối, xe đến rồi mà dám chất hàng.

đến cầu xin tôi quay .

Ông chủ Phương thậm chí còn nâng tiền công lên một hào mỗi cân.

Tôi chỉ nói một câu:

“Xin lỗi, tôi không nhận được nữa.”

Tôi tên Trình Việt.

Người Thanh Thạch Câu gọi tôi là lão , cũng có người gọi tôi là Trình Việt.

Tôi không phải lái buôn đào.

Nói cho dễ nghe thì tôi là người đại diện thu tại vùng trồng.

Nói khó nghe một chút, tôi chỉ là người đứng giữa nông dân và ông chủ thu , việc, chịu mắng, điều xe, xem hàng, sắp xếp thứ tự.

Mỗi cân đào, tôi lấy ba xu.

Ba xu ấy, tôi đã lấy suốt mười năm.

Cũng bị người ta để bụng suốt mười năm.

Năm nay đào còn chính thức được xuống, sân phơi đầu làng đã chật kín người.

Khi tôi cưỡi xe máy tới, xa đã nghe thấy giọng Phương Hồng Sinh.

“Bà con, năm nay đào của Thanh Thạch Câu không cần để lão đứng giữa lo liệu nữa.”

“Tôi sẽ trực thu mọi người. Nhà nào đào chín thì cứ liên hệ thẳng với tôi.”

Đám đông lập tức im lặng.

Phương Hồng Sinh mặc áo sơ mi trắng, tay kẹp điếu thuốc, thấy tôi tới cũng không dừng lại.

“Còn ba xu mỗi cân trước đây Trình Việt lấy, giờ bớt được người trung gian thì đương nhiên cũng không cần trả nữa.”

“Tôi cũng không giữ hết phần đó. Năm nay giá tôi trả cho mọi người có thể cao năm ngoái một chút.”

“Nói cách khác, xe vẫn là xe của tôi tới thu, mà mọi người còn bán được thêm vài xu.”

Vừa dứt lời, mắt mấy người trong làng lập tức sáng lên.

Chú Vạn lên tiếng trước.

“Nhà tôi năm nay ít nhất cũng phải năm vạn cân. Trình Việt lấy ba xu một cân, năm vạn cân là một nghìn năm trăm.”

Chú ấy dừng lại, dường như càng tính càng thấy xót tiền.

“Một nghìn năm trăm không ít đâu.”

“Tôi nói chính là cái lý này.”

Có người bên cạnh cũng gật đầu phụ họa.

“Đào là ta tự trồng, cây cũng là ta tự chăm, đến bán còn phải chia tiền từng cân cho người khác.”

Tôi dựng xe rồi đi tới.

“ nay đông đủ thế này, đang bàn chuyện đào năm nay à?”

Phương Hồng Sinh quay đầu, thấy tôi thì .

“Lão , nay anh tới sớm đấy.”

Tôi nhìn ông ta.

“Ông chủ Phương, tôi vừa nghe được một nửa. Ông đang nói gì tôi vậy?”

Ông ta cũng né tránh.

“Năm nay tôi định đổi cách thu , trực thu trong làng.”

Tôi hỏi:

“Không cần tôi làm trung gian nữa?”

“Đúng.”

Phương Hồng Sinh vỗ vai tôi.

“Lão , anh cũng đừng nghĩ nhiều. Trước đây tôi không quen người trong làng, cần nhiêu hàng, nhà nào xuất hàng, đúng là phải dựa anh.”

“Nhưng hợp tác nhiều năm như vậy, tôi cũng quen Vạn và mọi người rồi. giờ gọi điện cũng tiện, nên tôi nghĩ cứ trực thu, người dân được thêm một ít, tôi cũng tiết kiệm được một ít.”

Tôi không nhìn ông ta.

Tôi nhìn chú Vạn và những người đang đứng sau chú ấy.

“Đây là ý của riêng ông chủ Phương, hay mọi người nghĩ như vậy?”

Chú Vạn ho một tiếng.

“Mọi người vừa bàn rồi, đồng ý.”

Có người bên cạnh bổ sung:

“Gần như đồng ý.”

Gần như.

Ba chữ ấy, tôi hiểu.

Không phải không có người do dự.

Chỉ là lên tiếng giúp tôi.

Tôi gật đầu.

“Được, vậy năm nay đào của Thanh Thạch Câu tôi không quản nữa.”

Tôi nhìn Phương Hồng Sinh.

“Ông chủ Phương, nào cần hàng, mỗi ngày cần nhiêu, nhà nào đi trước, mọi người tự bàn bạc với nhau.”

Tiểu Xuyên đứng phía sau đám đông, định nói gì đó.

Tôi không để cậu ấy kịp nói.

“Đào là của mọi người, bán thế nào, bán cho , đương nhiên mọi người có quyền tự quyết.”

Tôi quay người đi ngoài.

Phía sau, chú Vạn lại gọi:

“Trình Việt, hàng xóm láng giềng nhiêu năm, tôi cũng đâu chặt đường kiếm ăn của cậu.”

Tôi dừng chân.

Chú ấy nói :

“Nhưng nói đi cũng phải nói lại, cậu làm trung gian mười năm rồi, mỗi cân ba xu, hết mùa này đến mùa khác cũng kiếm được không ít.”

Tôi quay đầu nhìn chú ấy.

“Chú Vạn , chú thấy tôi lấy nhiều thì đáng lẽ có thể nói với tôi sớm.”

Chú ấy nói:

“Trước đây phải vì không có cách nào khác sao? giờ ông chủ Phương chịu trực tới thu, tại sao tôi còn phải trả thêm khoản tiền ấy?”

Phương Hồng Sinh , giống như đang giảng hòa.

“Làm ăn mà, cách nào tiện, cách nào có lợi thì dùng cách đó. Anh đừng để trong lòng.”

Chú Vạn nhìn tôi, dường như sợ tôi không phục.

“Trình Việt, cậu cũng đừng làm như không có cậu thì đào Thanh Thạch Câu tôi không bán được.”

Tôi bật .

“Tôi từng nói thế. Mọi người đã thấy tự làm thích hợp thì cứ tự làm.”

Tôi cưỡi xe máy nhà.

Vợ tôi thấy tôi thì sững người.

“Sao anh rồi? phải nay còn định đi một vòng các vườn đào sao?”

Tôi ném chìa khóa xe lên bàn.

“Không cần đi nữa. Năm nay Thanh Thạch Câu không cần anh làm trung gian.”

“ nói?”

“ nay Phương Hồng Sinh trực làng, nói nay ông ta tự thu.”

Cô ấy lập tức sốt ruột.

“Còn người trong làng thì sao?”

“ đồng ý.”

Trong nhà lập tức im lặng.

nhiêu năm nay, có năm nào không phải đào còn chín là tôi đã khắp làng?

Vườn nào ở sườn nam chín nhanh, vườn nào ở sườn bắc màu còn thiếu một ngày, ngày nào xe tới, nhà nào trước, nhà nào phải giữ lại nửa ngày, trong lòng tôi phải nắm rõ.

Người trong làng chỉ nhìn thấy tôi gọi điện gọi xe.

không nhìn thấy ba giờ sáng tôi nhận điện thoại của ông chủ thu , không nhìn thấy tôi canh giá ở sạp đầu mối trong tỉnh thành, cũng không nhìn thấy tôi đội mưa từng nhà khuyên người ta đừng vội .

Mắt vợ tôi đỏ lên.

“Mười năm rồi, vườn đào nhà mà anh từng qua giờ chỉ vì ba xu mà làm như nhiêu năm qua anh chiếm của món hời lớn lắm vậy.”

Tôi không nói gì.

Thật trong lòng tôi cũng khó chịu.

Không phải vì mất khoản tiền ấy.

Mà bởi tôi đã nghe chú Vạn nói:

“Cậu cũng kiếm được không ít rồi.”

Câu nói ấy giống như một cái gai.

Những bận rộn trước kia, có ngày tôi còn kịp ăn cơm.

Nhưng tôi từng cảm thấy khổ đến thế.

giờ ngược lại cứ như nhiêu năm nay tôi chỉ đứng ở giữa chìa tay là lấy không của người ta ba xu.

Tôi hút hết điếu thuốc rồi nói:

“Thôi bỏ đi. Đào là của , bán thế nào là chuyện của . lẽ chỉ vì anh làm mười năm rồi mà ép người ta phải tục dùng anh?”

Cô ấy hỏi:

“Thế mùa này thì sao? Mùa đào sắp tới nơi rồi, giờ đi đâu tìm việc?”

Tôi vừa định nói thì điện thoại vang lên.

Là ông chủ Cao.

Ông ấy cũng buôn trái cây ở tỉnh thành, đã hợp tác với tôi bảy tám năm.

“A lô, lão , đào năm nay thế nào rồi? Vài nữa bên tôi lấy một xe đào Thanh Thạch Câu, giờ đi được?”

Tôi im lặng một lát.

“Ông chủ Cao, năm nay đào Thanh Thạch Câu không do tôi quản nữa.”

Đầu dây bên kia rõ ràng sững lại.

“Không do anh quản là sao?”

“Năm nay Phương Hồng Sinh trực thu làng, không cần tôi làm trung gian nữa.”

“Thế anh không làm nữa à?”

“Vẫn làm, đổi khác.”

Ông chủ Cao nghĩ một .

“Nếu anh thật sự đổi thì tôi biết một nơi.”

“Ở đâu?”

“Thập Lý Loan, cách các anh chục dặm. Bên đó có khá nhiều vườn đào, nhưng vị trí hẻo lánh, hàng lại phân tán.”

“Hai năm trước tôi từng tới một lần. Phía đông một nhà vài chục sọt, phía tây một nhà trăm sọt, nửa ngày còn đủ một xe. Sau đó tôi thấy phiền quá nên không chuyên tới nữa.”

Tôi hỏi:

“ giờ bên đó có người thu cố định không?”

“Chắc là không.”

Ông ấy nói:

“Dù sao giờ anh cũng có làm, có thể tới xem thử. Có thành hay không thì tôi không dám bảo đảm.”

Tôi nói:

“Có là được. Tôi qua hỏi thử trước.”

Ông chủ Cao .

“Nếu anh thật sự được hàng ở Thập Lý Loan thì gọi cho tôi.”

Cúp điện thoại, tôi đứng dậy lấy chìa khóa.

Vợ tôi hỏi:

“Đi luôn giờ à?”

“Ừ. Bên đó anh không quen một , càng phải đi trước để làm quen.”

Cô ấy nhà lấy một chai nước nhét tay tôi.

“Anh còn ăn cơm trưa. rồi ăn. nay tâm trạng không tốt thì đi xe chậm một chút.”

Tôi .

“Biết rồi.”

Khi tôi đi qua sân phơi, Phương Hồng Sinh đang nói chuyện với mấy hộ.

“Ông chủ Phương, mảnh sườn nam nhà tôi nhanh nhất là ngày kia có thể lứa đầu. Tôi trước hai ba nghìn cân được không?”

“Được, chỉ cần có đào thì đến đó tôi sẽ điều xe.”

“Vậy ngày kia nhà tôi cũng . Đào nhà tôi còn chín nhanh nhà Tiểu Xuyên.”

“Đừng tranh nữa, ông chủ Phương đâu phải chỉ có một xe.”

Phương Hồng Sinh xua tay.

“Yên tâm, năm nay tôi tự làng thu. Có hàng thì cứ gọi điện cho tôi.”

Tiểu Xuyên nhìn thấy tôi, gọi:

“Chú , chú đi đâu thế?”

“ ngoài làm chút việc.”

Có người bên cạnh bật .

“ này còn có việc gì để làm chứ?”

“Kệ anh ta đi. Không còn Thanh Thạch Câu, anh ta còn có thể đi đâu thu đào?”

“Chắc ngoài đi một vòng, vài nữa lại quay thôi.”

Tôi không quay đầu.

Xe máy thẳng phía Thập Lý Loan.

chục dặm, không tính là xa.

Nhưng Thập Lý Loan hẻo lánh, đường hẹp, nhà cửa cũng phân tán.

Khi tôi làng hỏi hộ đầu tiên, người đàn ông kia đang ngồi xổm dưới gốc cây hút thuốc.

“Anh à, cho tôi hỏi một chút, năm nay đào trong làng các anh có người tới thu cố định không?”

Anh ta nhìn tôi trên xuống dưới.

“Anh là người thu đào?”

“Tôi giúp các ông chủ tổ chức hàng ở vùng trồng. Nhà nào có nhiêu, nào xuất được, tôi giúp lại.”

“Anh đâu tới?”

“Thanh Thạch Câu.”

“Thanh Thạch Câu?”

Anh ta nhíu mày.

“Thanh Thạch Câu là làng đào lớn như thế, anh không làm ở đó, tới Thập Lý Loan tôi làm gì?”

Tôi cũng không giấu.

“Năm nay bên đó đổi cách thu nên tôi ngoài xem khác.”

Anh ta hỏi:

“Thế ông chủ của anh đâu?”

“Nếu bên tôi đủ hàng thì ông chủ mới cho xe tới.”

Anh ta chỉ xa.

“Anh tự nhìn thấy rồi đấy. Đào tôi mỗi nhà một mảnh, phía đông vài mẫu, phía tây vài mẫu. Anh đủ một xe đâu dễ.”

Tôi nói:

“Vì thế tôi mới hỏi trước xem hiện giờ mọi người bán cho .”

Anh ta khổ.

“ đi ngang qua mà thì bán cho người đó. Gặp người thu thì bán được một ít, không gặp thì tự chở lên thị trấn.”

“Giá có ổn định không?”

“Ổn sao nổi. Người ta đã thấy rẽ tận đây một chuyến là xa, anh thích bán thì bán.”

Tôi suy nghĩ rồi nói:

“Vậy thế này, tôi không bắt mọi người lập tức tin tôi. Tôi tìm vài hộ trước, số đào có thể xuất hàng lại. Nếu thật sự đủ một xe, tôi sẽ gọi ông chủ tới xem hàng.”

“Nếu không đủ thì sao?”

“Không đủ thì tôi không làm phiền mọi người nữa.”

Anh ta do dự hồi lâu rồi nói: