Chương 1 - Khi Hy Vọng Vỡ Vụn

Bố tôi hỏi vay người chú ruột 8.000 tệ tiền học phí nhưng bị từ chối phũ phàng, chú út trong đêm bán nhà để nuôi tôi học Đại học. 15 sau, tôi làng xây nhà , tặng xe xịn cho chú út, đình nhà người chú kia tròn mắt chết sững.

“Đúng đấy, anh họ.” Trần Hạo Vũ, đứa em họ kém tôi tuổi, mắt vẫn dán vào chiếc máy chơi game đời , xen mồm vào: “Học Thanh ra chắc gì đã kiếm được nhiều tiền. Bố em bảo , thời buổi này kiếm tiền là dựa vào quan hệ và mánh khóe. Anh không có mấy thứ , học cho lắm kiếp thuê thôi.”

Mẹ tôi mất sớm, bố tôi là công nhân bình thường ở xưởng cơ khí nông nghiệp trên trấn, xưởng ăn lúc được lúc mất nên cảnh luôn thanh bần. Tôi dựa vào học bổng và đồng lương còm cõi của bố để học hết cấp ba. tưởng thi đỗ Đại học sẽ giúp bố thở phào nhẹ nhõm, ngờ đâu rào cản đầu tiên lại cao đến thế.

Thế là có cảnh tượng ngày hôm nay. tôi theo nghìn tệ tiền tiết kiệm chắt bóp của đình và mấy trăm tệ mặt dày đi vay mượn khắp nơi, lặn lội lên nhà chú trên huyện, hy chú nể tình máu mủ giang tay giúp đỡ, bù đắp khoản thiếu hụt tám nghìn tệ tiền học phí.

Ngờ đâu, chờ đợi tôi là lời thoái thác kín kẽ không lọt một giọt nước, “lời khuyên” nghe qua thì quan tâm nhưng thực chất lại vô cay nghiệt.

Mặt bố tôi đỏ bừng, trên trán rịn ra giọt mồ hôi li ti. Ông muốn nói gì , đôi môi run rẩy vài cái nhưng không thốt nên lời. Tôi nhìn mái tóc điểm bạc của bố, nhìn chiếc áo sơ mi cũ sờn rách cả cổ của ông, trong lòng như bị thứ gì bóp nghẹt, vừa xót xa vừa đau đớn.

“Chú, số tiền này, coi như cháu vay.” Tôi bước lên một bước, đứng cạnh bố, cố gắng giữ cho mình thật thẳng. “Cháu sẽ viết vay nợ, tính lãi suất theo ngân hàng. Đợi cháu tốt nghiệp đi , cả gốc lẫn lãi, cháu nhất định sẽ trả đủ!”

tôi nghẹn lại, nhưng tôi cố giữ cho nó thật rõ ràng.

Chú nhướng mắt nhìn tôi một cái, mỉm cười, nụ cười chẳng có chút ấm nào.

“Tiểu Mặc à, có chí khí là tốt. Nhưng chuyện vay mượn ấy … anh em ruột tính toán rành mạch. Không chú không tin cháu, thời buổi này biến số lớn lắm. Cháu xem bố cháu kìa, nuôi cháu ăn học đến cấp ba đã không dễ dàng gì, sau này còn lo dưỡng lão. Cái gánh này của cháu, nặng quá.”

Chú đặt tách trà xuống, ngả người ra sau ghế, bày ra dáng vẻ chuẩn bị tiễn khách.

“Theo chú thấy, cháu nghe lời thím cháu đi, cân nhắc trường Sư phạm. lắm thì đi theo chú vật liệu xây dựng, học cái nghề cho sớm, sớm kiếm tiền nuôi đình, là con đường đúng đắn. Thanh … xa vời quá, không thực tế đâu.”

Không thực tế.

Ba chữ nhẹ bẫng ấy đã phủ hoàn toàn mười đèn sách khổ cực của tôi, phủ nửa đời người ngậm đắng nuốt cay của bố, và phủ luôn cả tia sáng hy mong manh đình tôi vừa nhìn thấy.

Bố tôi đột ngột ngẩng đầu lên, hốc mắt đỏ hoe. Ông nhìn người em trai ruột của mình, ánh mắt chứa chan sự thất và đau đớn đến khó tin. Ông hé miệng, nhưng cuối chẳng nói gì, chán nản và chậm chạp khom cái vốn đã còng xuống.

Tôi biết, chút hy cuối trong lòng bố, vỡ vụn .

“Bố, ta thôi.” Tôi đỡ cánh tay đang run rẩy của bố. Tay ông lạnh toát.

Bố như một con rối gỗ, để tôi dìu đứng lên. Ông ngoái lại nhìn người em trai và em dâu đang ăn vận bóng bẩy của mình lần cuối, trong cổ họng phát ra một âm thanh ứ nghẹn, quay , từng bước đi ra cửa.

Phía sau, vang lên nói cố tình cao của thím Tú Lan: “Kiến , tối nay đừng quên bữa tiệc với Cục trưởng Vương đấy nhé, bàn vụ lô thép…”

Cánh cửa đóng lại sau tôi, nhốt lại sự đầm ấm hoặc là họ tự huyễn và lạnh của điều hòa ở bên trong. Ngoài cửa, ánh hoàng hôn tháng Bảy nóng như thiêu như đốt hắt xuống mặt xi măng của khu tập thể cũ kỹ, thiêu đốt trái tim lạnh lẽo của bố con tôi.

Trên chuyến xe khách đường dài nhà, bố cứ nhìn chằm chằm ra ngoài cửa sổ, phong cảnh trôi tuột đi, ông không nói một lời. Tôi nắm tay ông, cảm được sự run rẩy nhè nhẹ không thể kiềm chế trong bàn tay thô ráp ấy.

“Bố, không sao đâu.” Tôi nghe thấy nói khô khốc của chính mình vang lên. “Con không học Thanh nữa. Con ôn thi lại một , sau thi vào trường nào miễn học phí.”

“Nói bậy!” Bố đột ngột quay đầu lại, mắt càng đỏ hơn, nhưng trong ánh mắt lại bùng lên một tia dữ dội tôi chưa từng thấy. “Thi đỗ dựa vào cái gì không học? Con trai bố đỗ là đỗ Thanh ! Trường đại học tốt nhất toàn ! Dù có đi bán máu, bố nuôi con đi học!”

Ông nói chém đinh chặt sắt, nhưng tôi nhìn thấy tận sâu trong đáy mắt ông là sự hoang và bất lực không đáy. Bán máu? Bán máu thì được mấy đồng.

đến nhà, trời đã tối mịt. Căn nhà lụp xụp có gian nằm ở rìa thị trấn của tôi dưới ánh đèn tù mù càng thêm tồi tàn. Bố cúi gầm mặt hút thuốc, hết điếu này đến điếu khác. Tôi báo trúng tuyển ra, nhìn đi nhìn lại, con dấu đỏ chót lúc này trông thật chói mắt.

Hàng xóm đều biết tôi đỗ Thanh , ban ngày vẫn có người lần lượt đến chúc mừng. Nhưng bây giờ, không khí vui mừng dường như đã bị lỗ hổng tám nghìn tệ nuốt chửng không còn một mảnh, còn lại sự im lặng nặng nề, nghẹt thở.

Đêm đã khuya, bố dụi tắt điếu thuốc cuối , khàn đặc: “Ngủ đi, ngày mai… bố sẽ nghĩ cách.”

Ông có thể nghĩ ra cách gì đây? Tôi thừa biết. Trong họ hàng, chú là người có khả năng cho mượn tiền nhất . người khác, điều kiện còn không bằng nhà tôi.

Tôi nằm trên giường, mở mắt nhìn trần nhà dán đầy báo cũ, trong lòng cuộn sóng. Chẳng lẽ thực sự có thể bỏ cuộc sao? Câu nói “Con nhà nghèo khó sinh quý tử” cứ lởn vởn trong đầu tôi như một lời nguyền. Tôi không can tâm, thực sự không can tâm.

Ngay lúc tâm trí tôi đang rối bời, gần như tuyệt , ngoài sân bỗng vang lên tiếng phanh xe máy chói tai, ngay sau là tiếng đập cửa “rầm rầm rầm”, vang giữa đêm khuya thanh vắng.

“Anh! Tiểu Mặc! Mở cửa! Em đây!”

Một nói quen thuộc theo sự gấp gáp vang lên ngoài cửa.

Là chú út của tôi, Trần Kiến Dân.

Bố sửng sốt một chút vội vàng trở dậy đi mở cửa. Tôi lồm cồm bò dậy theo.

Cửa vừa mở, chú út Trần Kiến Dân xông vào, theo thở của gió đêm và bụi bặm. Chú nhỏ hơn bố tuổi, quanh đi ở các công trường xây dựng ngoại tỉnh, da ngăm đen thô ráp, nhưng đôi mắt rất sáng. Trong tay chú ôm khư khư một chiếc túi vải dù cũ giặt đến bạc màu, căng phồng.

“Kiến Dân? Sao giờ này chú lại ? Công trường cho nghỉ à?” Bố ngạc nhiên hỏi, vội vã nhường đường cho chú út vào nhà.

Chú út không trả lời, chú nhìn tôi trước, toét miệng cười để lộ hàm răng ố vàng vì khói thuốc: “Tiểu Mặc, báo đâu? Cho chú xem nào!”

Tôi vội vàng báo trúng tuyển ra. Chú út chùi tay thật mạnh vào quần áo, sau cẩn thận . Dưới ánh đèn mờ ảo, chú nheo mắt nhìn đi nhìn lại, ngón tay khẽ vuốt ve mấy chữ “Đại học Thanh ”.