Chương 2

Tết năm đó, hai cô ở phố cũng về ăn Tết. Trong nhà chính nhà bác cả đông nghịt, bác dâu các cô quây quần chơi mạt chược, tiếng nói rôm rả.

Em gái tôi đói, khóc ré . 

Mẹ tôi ở trong bận rộn bà nội chuẩn bị bữa cơm tất niên, mồ hôi nhễ nhại, bế em đảo chảo.

Bận rộn cả buổi chiều, cuối cũng dọn xong mâm. Mẹ tranh thủ ngồi xuống góc cho em b.ú, xong quay lại nhà chính thấy trên bàn tròn không còn một chỗ trống nào cho mình.

Ba tôi anh họ thứ hai thấy định dậy nhường chỗ. Bà nội liền ngăn lại, giọng thản nhiên:

“Làm gì phiền phức thế? mày ăn đi. Hai mẹ con nó ăn trong là được rồi, trong cũng có mâm .”

Mâm trong là mâm cơm thừa, vài miếng đậu phụ nguội ngắt.

Tôi tức đến run người, kéo ba mẹ:

“Ba mẹ, mình về nhà mình ăn đi! Không ăn ở đây nữa!”

Mẹ vừa bế em đang khóc không ngừng, vừa vỗ đầu tôi, giọng nhỏ như sợ nghe thấy:

“Trẻ con biết gì nói? Ngồi xuống ăn cơm đi cho ngoan.”

Tối đó rời nhà bác cả, bác dâu còn tiễn ra cổng, hì hì đ.â.m thêm một d.a.o vào tim mẹ:

“Em dâu à, thật ra em sướng hơn chị nhiều. Em không biết nuôi ba đứa con mệt nhường nào đâu, ăn bao nhiêu cũng không đủ, phá nhà phá cửa. Nhà em hai đứa con gái, sau này gả đi là nhàn tênh!”

Tối đó không có ánh trăng, đêm giao thừa, nhà nào cũng sáng đèn. Ánh đèn vàng đục chảy tràn khắp con đường làng đầy bùn đất lầy lội.

Tôi đi giữa ba mẹ, khẽ hỏi:

“Ba mẹ, tại sao mình phải nhẫn nhịn như ạ? Tại sao mình không cãi lại?”

Ba tôi bực dọc gắt :

“Con nít biết cái gì hỏi!”

Mẹ tôi mặt chìm trong bóng tối, chỉ nghe tiếng thở dài:

“ bảo mẹ không được con . Người nói gì cũng đúng cả thôi.”

Trong khoảnh khắc đó, tôi không tin. Tôi sẽ chăm sóc họ, tôi sẽ cho họ thấy con gái cũng làm được.

Nhưng rồi ba tôi cũng không đi Quảng Đông làm việc nữa. Ông nói:

“Vì không có con nên không xây nhà mới làm gì, cứ sống qua ở căn nhà đất này thôi, xây cho ở đâu.”

Người nói quê nghèo, tình làng nghĩa xóm đậm sâu, nhưng họ đã đ.â.m d.a.o, d.a.o còn đau hơn hết.

Không biết từ nào, ba tôi có thêm một biệt danh ác ý trong làng gọi là “Trương Tử”. T.ử là con lai giữa ngựa lừa, là giống không thể sản.

Năm làng tiền để tu sửa gia phả, trưởng họ ra thu tiền. Có người đùa đề nghị:

“Nhà Trương T.ử không đóng góp đâu. Người không có con nối dõi, còn bắt ông ấy đóng tiền làm gì? Thật là bắt nạt người quá!”

Cả đám đàn ông ồ . Ba tôi ngồi ở góc sân đình, im lặng không nói một lời, mặt cúi gằm xuống đất.

Mẹ tôi nghe được, chỉ dám về nhà nghẹn ngào oán trách, ở bên ngoài vẫn phải gượng gạo không dám phản bác nửa lời.

Tôi không thể thay đổi được họ, tôi chỉ có thể khiến bản thân mình trở nên mạnh mẽ hơn, gai góc hơn.

Họ gọi ba tôi là Trương Tử, tôi liền giữa đường c.h.ử.i lại:

“Các người cả nhà mới là Tử! Cả lò nhà các người đều là Tử!”

Anh họ bắt nạt tôi em gái, đẩy em tôi ngã xuống mương, tôi lao vào dùng răng c.ắ.n, dùng chân đá, dùng cào, dù có bị bầm dập mặt mũi, tôi cũng phải xé được một miếng thịt từ họ.

Bà nội bắt con gà mái mới nở của nhà tôi, nói là mang về nuôi giúp cho nó lớn nhanh. Nuôi một hồi, con gà đã nghiễm nhiên của nhà bác cả. Tôi chạy sang đuổi theo, giằng lại con gà ngay trong sân.

Bác gái lùa con bò vàng vào bờ ruộng nhà tôi, để nó ăn sạch sẽ cả ruộng rau muống mới mọc mầm. Bác còn giả bộ ngây thơ nói:

“Ôi, không cố ý, con bò nó tự đi!”

Tôi tức điên, liền mở toang cửa vườn nhà bác, thả hết đàn gà mấy chục con vào. mổ sạch banh vườn rau cải, rau xà lách bác vừa trồng.

Bác tức giận chống nạnh c.h.ử.i rủa ngoài ngõ. Tôi trên bờ tường, đối đáp lại không thua một câu:

“Lần sau bác còn dám thả bò ăn rau nhà cháu, cháu sẽ dùng liềm cắt sạch hết lúa nhà bác! Cháu nói được làm được!”

Dần dần, tôi trở nên khét tiếng trong làng, người gọi tôi là con bé đanh đá, con bé chua ngoa.

Các bác gái trong làng gặp tôi, luôn khuyên răn vẻ từng trải:

“ à, con không có anh em chống lưng, tính tình lại ghê gớm như , sau này về nhà chồng không ra bênh vực cho con đâu, phải hiền dịu một chút chứ.”

Mẹ tôi nhìn tôi cũng thở dài thườn thượt:

“ cái tính cách như nó, sau này chưa chắc đã lấy được chồng.”

Nhưng mẹ ơi, con chỉ là đang bảo mẹ, bảo gia đình nhỏ bé này thôi . Nếu con không gồng , sẽ bảo ?

Thoáng cái, em gái tôi đã đến tuổi vào lớp mầm non.

hôm đó xảy ra hai sự kiện quan trọng làm thay đổi cả đời tôi.

Một là đầu tiên em Thu Thu vào lớp mầm non, cô giáo dạy đếm số từ 1 đến 10. Chỉ qua ba lần dạy, em đã có thể đếm một mạch từ 1 đến 100 không vấp một chữ. Cô giáo dạy thay là người trong làng, chạy sang nhà tôi khen mẹ:

“Chị ơi, con bé Thu Thu này thông minh hơn con nhiều đấy! Sau này chắc chắn học giỏi lắm!”

Hai là ông chú thứ tám trong họ bị chẩn đoán u.n.g t.h.ư dạ dày. Lúc đó ở nông thôn chưa có bảo hiểm y tế. người nông dân mắc u.n.g t.h.ư đồng nghĩa nhận án t.ử, chỉ nằm chờ c.h.ế.t.

Nhưng không ngờ, con gái của ông chú, người đã học trung cấp làm việc ở phố, nhất quyết đưa ông vào bệnh viện tỉnh, vay mượn khắp nơi để cắt bỏ phần lớn dạ dày. Ông chú thứ tám sống sót một cách thần kỳ về làng, ông cứ kể mãi những chuyện vui nằm viện ở phố, được bác sĩ y tá chăm sóc.

Hôm đó từ nhà ông chú trở về, mẹ tôi kéo ba tôi đang định ra ngoài chơi , mắt bà sáng một niềm hy vọng mới:

“Mình ơi, Thu Thu nó thông minh như , chỉ bồi dưỡng nó thật tốt, nó học giỏi, sau này làm bác sĩ, làm cán bộ, không thua kém gì con đâu! Con gái học giỏi cũng làm rạng danh tổ tông được!”

Có niềm tin mới đó, ba mẹ tôi như được hồi .

Ban đầu họ đối xử tôi em gái như nhau, có gì ngon cũng chia đôi. Nhưng từ đó, em gái nhận được nhiều sự ưu ái hơn hẳn.

Nếu trong nhà chỉ có một cái đùi gà, chắc chắn nó sẽ thuộc về em. Em không muốn ăn sáng ở nhà, mẹ sẽ cho em năm hào để ra cổng mua bánh ngô nóng hổi. Chỉ tôi ốm liệt giường mới được đối xử như .

Mỗi dịp Tết đến, em gái chắc chắn có một bộ quần áo mới tinh tươm. Còn tôi toàn mặc lại quần áo cũ từ hai cô cho.

Mùa gặt lúa thu hoạch, em gái không bao giờ phải ra đồng. Mẹ nói:

“Đôi này của Thu Thu là để viết chữ, không phải để làm việc đồng áng. Thu Thu, con phải học hành chăm chỉ để làm rạng danh gia đình , nghe chưa?”

Em gái quả thực rất thông minh, luôn nhất lớp, mỗi kỳ đều mang về giấy khen đỏ ch.ói dán đầy tường đất. Hồi đó, giấy khen có giá trị hơn nhiều so bây giờ.

Không thể phủ nhận, học tập phần lớn dựa vào thiên phú. Tôi nỗ lực gấp nhiều lần em gái. Tôi ngủ lúc 11 giờ đêm, dậy lúc 5 giờ sáng học . Trên đường đạp xe đến , tôi lẩm nhẩm học thuộc 14 từ tiếng Anh.

Cuối tuần tôi núi c.h.ặ.t tre, hái nấm, hái lá trà, nhặt hạt trà mang ra chợ bán, tiền bán được để mua sách tập.

Lúc đó học nhà rất bẩn, hôi hám. Có lần tôi mang theo cả thi toán vào nhà , ngồi xổm ở đó giải. Đến giải xong toán khó, chân đã tê cứng, suýt nữa giẫm cả vào đống phân.

Tôi luôn tin rằng chim ngốc bay trước sẽ đến đích trước, nhưng hiệu quả không rõ ràng.

Dù không muốn thừa nhận, tôi chính là người bình thường trong đám đông, là cảnh nền trong phim, là nhân vật phụ trong tiểu thuyết, là “ đó” mờ nhạt trong buổi họp lớp.

Mẹ luôn nhắc nhở tôi:

“ , con là chị, con phải bảo em gái, hỗ trợ em gái, sau này em gái đạt sẽ lo cho con. Không mẹ nhắc đi nhắc lại chứ?”

Mẹ ơi, từ lúc em gái chào đời, con đã luôn bảo em rồi .

Nhanh ch.óng vài năm trôi qua, tôi tham gia kỳ thi tuyển cấp ba. Chưa có kết quả, Hương Hương trong làng đã rủ tôi đi Quảng Đông làm việc.

Cô ấy đầy hy vọng vẽ ra:

“Trong nhà máy, một tháng có thể kiếm được 800 đồng đấy! Mình có thể mua váy đẹp, còn được làm tóc xoăn như người phố nữa!”

Giữa mùa hè nóng nực, bác gái ngồi dưới cây đa lớn phe phẩy quạt mo nói mẹ tôi:

“ có thể đi kiếm tiền cho Thu Thu đóng học phí cấp ba, cấp hai vợ chồng cô sẽ đỡ vất vả hơn nhiều.”

Mẹ tôi gượng:

“Đúng , bây giờ chỉ trông vào Thu Thu thôi.”

Tôi chỉ im lặng, chờ đợi. Tôi hoãn mãi đi Quảng Đông, trong lòng vẫn nuôi một tia hy vọng cuối .

Cuối đến có kết quả. Mùa hè nóng bức, ve kêu inh ỏi, nhưng chân tôi lại lạnh như băng.

Dù đã dốc hết sức lực, tôi vẫn thiếu chín điểm để vào trung học số một của huyện. Chỉ thiếu chín điểm thôi.

Nếu tôi nỗ lực hơn chút nữa, nếu tôi làm thêm vài bộ đề nữa, nếu tôi kiểm tra kỹ càng hơn trong mỗi thi… Cuộc đời tôi có phải sẽ khác đi không?

Giấy báo nhập học trung học số hai được gửi về nhà. Tối hôm đó, dưới ánh đèn vàng tù mù, mẹ nhìn tờ giấy báo rồi thở dài một tiếng não nề:

“ à, trung học số hai mỗi năm không có mấy người đỗ đại học đâu con…”