13

Tôi đi mãi đến cuối hẻm, quay đầu nhìn một cái.

Trong cửa sổ căn nhà cũ lộ ra ánh đèn vàng ấm, nhỏ nhỏ, xa xa, giống một ngôi sao rơi xuống từ trời.

Trong ánh đèn có một bóng người mờ mờ đang đi lại, đó là mẹ tôi, có lẽ bà đang thay nước cho Tiểu Ngoan, hoặc đang thu quần áo hôm nay phơi ban công.

Vĩ thanh: Nửa sau cuộc đời của bà.

Mùa xuân năm 2024, mẹ tôi đi Vân Nam.

Đây là lần thứ hai bà đi Vân Nam.

Lần trước là Đại Lý, Lệ Giang, lần này là Tây Song Bản Nạp.

Bà đi ba người chị em ở đại người tuổi, tổng tuổi bốn người cộng lại vượt quá hai trăm bốn mươi, được gọi là “hội bạn thân tuổi”.

ngày bà ảnh trong nhóm.

Ảnh tạt ướt cả người ở lễ hội té nước, cười đến không thẳng lưng nổi; ảnh váy ống trong vườn dân tộc Thái, ngại ngùng che miệng; ảnh ở thung lũng voi hoang, con voi dùng vòi cuốn mũ của bà khiến bà kinh ngạc hét lên.

Có một tấm ảnh là bà đứng trong vườn ở Mãnh Hải, đội mũ rơm, trong tay nâng một nắm lá vừa hái, ánh nắng chiếu đến từ sau lưng bà, nhuộm gương mặt bà thành một vàng ấm.

Phía sau bà là những ngọn núi liên miên nhấp nhô, từng luống từng luống cây giống những bậc thang xanh trải dài đến tận chân trời.

Bà cười rất rạng rỡ, hai hàng răng đều tăm tắp lộ hết ra, nếp nhăn nơi khóe mắt chen vào nhau, giống một đóa cúc đang nở.

Tôi lưu tấm ảnh đó làm hình nền thoại.

Bây giờ tuần bà đều có lịch cố định.

Thứ Hai nhảy quảng trường, thứ Tư lớp quốc họa, thứ Sáu lớp thưởng thức thơ ca ở đại người tuổi, cuối tuần bạn đi leo núi ngoại ô hoặc dạo công viên.

Bà được dùng phần mềm chỉnh sửa video, lần ra đều cắt một đoạn video ngắn trong nhóm.

Tên tài khoản của bà là “Dì Tú Lan”, phần giới thiệu viết là “người phụ nữ tuổi hưu, yêu hoa cỏ muông thú, người mới quốc họa”.

Bà biết bình luận nổi màn hình; khi xem phim truyền hình, bà liên tiếp những câu “ha ha ha” “diễn hay lắm”, tôi em trai cười rất lâu, bà nói như vậy gọi là theo kịp thời đại.

Bà được mua quần áo mới cho mình, được dùng một nền tảng thương mại t.ử chuyên bán quần áo nữ trung niên tuổi, có một lần mua liền năm bộ, trả lại ba bộ, lý do là “ không đẹp”.

Ba chữ “không đẹp” này, trước kia bà chưa bao giờ dùng người mình.

Trước kia tiêu chuẩn mua quần áo của bà chỉ có hai chữ là thực dụng.

Đẹp hay không đẹp chưa bao giờ nằm trong phạm vi cân nhắc.

Bây giờ bà biết chọn rồi, biết xem kiểu dáng rồi, biết cả chăm sóc khách hàng rồi.

Mùa đông năm ngoái, một mình bà đi Tây An xem binh mã dũng.

Đó là lần đầu tiên trong đời bà ngồi tàu tốc, trước kia đi xa nhất cũng chỉ là ngồi xe đường dài về nhà bà ngoại.

Bà ngồi ghế cạnh cửa sổ, chụp phong cảnh cửa sổ cho tôi.

Bà nói tàu tốc nhanh thật đấy, nếu bà ngoại con thì tốt rồi, mẹ có thể đưa bà ra đi dạo.

Bà chụp một tấm ảnh ở cổng bảo tàng binh mã dũng, chiếc sườn xám xanh đậm đó, bên khoác cardigan xám nhạt, quàng chiếc khăn lụa tôi tặng, đứng trong đám đông không hề lạc lõng chút , ngược lại giống kiểu bà cụ trí thức sau nghỉ hưu đi du lịch khắp nơi.

Khi gọi cho tôi, ngữ khí của bà theo một sự nhẹ nhàng trước kia chưa từng có.

“Con biết không?”

Bà nói ở đầu dây bên kia.

“Tần Thủy Hoàng xây binh mã dũng này mất gần bốn mươi năm. Khi ông ấy thống nhất sáu nước mới ba mươi chín tuổi, xây lăng mộ mãi đến khi c.h.ế.t. Mẹ nghe hướng dẫn viên kể những này trong bảo tàng, bỗng , đời người thật ra khá ngắn. Con xem, một nhân vật lớn như Tần Thủy Hoàng, đến cuối cũng chỉ có một đống tượng gốm bồi táng. Những người dân bình thường như chúng ta càng nên cho thật tốt.”

Trước kia bà chưa từng nói tôi những điều này.

Trước kia những gì bà nói tôi đều là “ăn chưa”, “trời lạnh rồi thêm áo”, “đừng cứ thức khuya”.

“Mẹ, sao mẹ bắt đầu nghiên cứu lịch sử rồi?”

“Rảnh rỗi thôi.”

Bà cười.

“Trước kia làm gì có thời gian rảnh.”

tháng bà sẽ đến thăm tôi một hai lần, lần đến cũng củ cải muối bà tự làm hoặc rau xanh bà tự trồng.

Bà dùng báo bọc rau xanh lại, bỏ vào túi vải, ngồi hai tiếng xe đường dài đến.

Trước kia tôi cảm thấy bà làm vậy rất phiền, nói bà không cần , trong thành phố cái gì cũng có.

miệng bà đồng ý, lần sau vẫn .

Bây giờ tôi không nói nữa, bây giờ tôi biết đó không phải là rau xanh, đó là bà yêu chúng tôi.

Bà chỉ có thể dùng quen thuộc của mình để bày tỏ tình yêu, trước kia chúng tôi không hiểu, bây giờ nên hiểu rồi.

Bố tôi đôi khi cũng nhìn thấy những bức ảnh bà đăng vòng bạn bè.

Ông chưa bao giờ thả thích, cũng không bình luận, nhưng tôi biết ông đã xem từng bài một.

Có một lần tôi đến thăm ông, ông đang lướt vòng bạn bè của mẹ tôi thoại, phóng to từng tấm ảnh xem, ngay cả tách ở góc ảnh cũng xem rất kỹ.

Ông không phát hiện tôi đứng phía sau, xem một lúc lâu mới đặt thoại xuống, dựa vào sofa, nhắm mắt lại.

Màn hình thoại của ông vẫn sáng, bên là tấm ảnh mẹ tôi đứng trong vườn .

Đến nay ông vẫn chưa tìm người .

Họ hàng khuyên ông tìm thêm một người chung qua ngày, ông đều từ chối.

Có một lần uống rượu, ông nói em trai tôi một câu không đầu không đuôi.

“Người như mẹ con, khó tìm lắm.”

“Người như vậy” ông nói là người thế ?

Là người sáng năm giờ rưỡi dậy nấu bữa sáng cho ông, là người bưng bát cháo lên bàn vừa đúng bảy mươi độ không bỏng miệng, là người khi ông sốt cả đêm không ngủ canh bên cạnh, là người chăm mẹ ông liệt giường ba năm bưng phân đổ nước tiểu không một câu oán trách.

“Người như vậy” ông nói, ông tìm ba năm cũng không tìm được.

Bởi người phụ nữ như vậy, dưới gầm trời này chỉ có một, ông đã tự tay đ.á.n.h mất bà.

Tôi không biết nếu mẹ tôi thấy những điều này sẽ thế .

Có lẽ bà căn bản sẽ không đến.

Trước kia bà đã dành quá nhiều thời gian cho người .

người nhìn bà thế , người có vui không, người cần gì.

Bây giờ bà chỉ muốn tốt những ngày lại của mình.

Những ngày đó thuộc về bà, không cần chia cho bất cứ ai nữa.

Năm năm mươi ba tuổi, bà đã đưa ra quyết định dũng cảm nhất trong đời.

Tất cả mọi người đều mắng bà, bao gồm cả chúng tôi, những người thân nhất.

Mấy năm trôi qua, thời gian đã đưa ra câu trả lời công bằng nhất.

Những người năm đó từng mắng bà như chúng tôi, từng người một đều hiện thực vả mặt.

Nhưng ngược lại tôi cảm thấy may mắn.

May mắn bà không chúng tôi mắng đến quay về, may mắn bà không mềm lòng, may mắn bà đã kiên trì đến .

Nếu khi đó bà mềm lòng, nếu bà chúng tôi khuyên ngăn lại, bây giờ bà vẫn ở trong căn nhà ba phòng ngủ một phòng khách kia, cong lưng lau tro t.h.u.ố.c bàn , nghe tiếng ngáy của bố tôi mất ngủ đến sáng, nuốt cay đắng vào lòng, giấu mọi tủi thân dưới gối.

Bà đã dạy tôi một quan trọng nhất.

Cuộc đời của phụ nữ không chỉ có hai vai trò là vợ mẹ.

Sau khi tất cả mọi người hơn nửa đời, bà có quyền mình.

Đây không phải ích kỷ, đây là thức tỉnh.

Đây không phải bày vô ích, đây là tự cứu mình.

Bà không phải vật phụ thuộc của ai, không phải bảo mẫu miễn phí của ai, không phải công cụ sinh con nối dõi của ai.

Bà là một con người, một con người hoàn chỉnh, độc lập, có quyền theo đuổi hạnh phúc.

Tôi mất rất lâu mới hiểu, năm mươi ba tuổi ly hôn không phải quá muộn, là vẫn chưa muộn.

Chỉ cần có thể mình đưa ra một lựa chọn, bất cứ lúc cũng không tính là muộn.

Bây giờ lần có người nhắc tôi “mẹ cậu ly hôn”, tôi đều sẽ rất bình tĩnh nói họ: “Năm mẹ tôi năm mươi ba tuổi, bà đưa ra một quyết định, khi đó tất cả mọi người đều mắng bà bày vô ích, mấy năm trôi qua, sự thật chứng minh rằng đúng đắn nhất bà làm trong đời này là năm năm mươi ba tuổi, bà đã chọn mình.”

Tôi tự hào về mẹ tôi.

Bà đã dùng hơn nửa đời để làm mẹ của chúng tôi, làm vợ của người , làm con dâu của mẹ chồng.

Bây giờ cuối bà cũng có thể làm mình.

con người chân thật ấy của bà rực rỡ hơn chúng tôi tưởng tượng rất nhiều.