Chương 1

Tôi từng bỏ ra hơn mươi tệ (khoảng 70 tỷ VNĐ) để xây một tòa nhà giảng dạy và một thư viện cho trường cũ. Nhưng đến tôi đưa con gái đi đăng ký nhập học, vị hiệu trưởng thậm chí chẳng thèm nhìn hồ sơ: “Trái tuyến, kiểm tra đầu vào thiếu 4 .”

Tôi nhắc khéo về tòa nhà kia, ông ta chỉ cười nhạt bảo: “Quyên là chuyện quyên , nhập học là chuyện nhập học.”

Ngay hôm sau, tôi đem 38 tệ vốn dĩ định quyên tiếp cho trường đó, chuyển thẳng cho một trường tiểu học ở phía Nam thành phố — một ngôi trường nghèo đến mức lò sưởi cũng chẳng có.

Chương 1

“Hiệu trưởng Hứa, hồ sơ đăng ký của Du Du tôi mang đủ cả đây.”

Tôi đặt túi hồ sơ lên bàn làm việc. Hứa Chính Hòa không hề chạm tay vào. Ông ta gõ nhẹ ngón tay xuống mặt bàn cái, ngẩng lên nhìn tôi, mỉm cười.

“Viễn Sơn này, hồ sơ thì đủ rồi, nhưng tình hình năm nay hơi đặc biệt. Tuyến tuyển sinh vừa được phân vạch lại, khu nhà anh ở bị lệch mất nửa con phố, nói đúng ra thì không nằm trong phạm vi tuyển sinh.”

Tôi không lên tiếng. Ông ta lật lật cuốn danh sách tay.

“Với lại bài kiểm tra khảo sát của Du Du cũng không được tốt lắm, thiếu vài .”

“Thiếu mấy ?”

“Bốn .” Ông ta thốt ra con số đó với cái giọng nhẹ bẫng như đọc bản tin thời tiết.

Phía sau bàn làm việc của ông ta treo một trướng thêu “Mười năm trồng cây, trăm năm trồng người”. đó là ảnh chụp chung của chúng tôi vào động thổ tòa nhà thứ hồi ba năm trước. Trong ảnh, ông ta nắm chặt tay tôi, cười tít cả mắt.

“Hiệu trưởng Hứa,” tôi gọi lại, gằn rõ ba “hiệu trưởng”. “Tòa nhà Viễn Sơn và cái thư viện kia, tháng 9 năm ngoái đưa vào sử dụng rồi nhỉ?”

Nụ cười của ông ta nhạt đi một chút.

“Giám đốc Phương,” ông ta đổi cách xưng hô, không gọi tôi là Viễn Sơn nữa. “Quyên là chuyện quyên , nhập học là chuyện nhập học. Nhà trường không thể vì đóng của cá nhân anh mở tiền lệ được. Như thế là không bằng với các phụ huynh khác.”

bằng. Tôi nhìn ông ta, ông ta cũng nhìn tôi.

Tôi quen Hứa Chính Hòa 16 năm rồi. Lần đầu tiên gặp, ông ta mới chỉ là Trưởng phòng Giáo vụ của trường tiểu học Bồi Anh, tóc đen nhánh, cổ áo sơ mi nào cũng được ủi phẳng phiu.

Năm đó tôi 22 tuổi, tròn 10 năm sau khi tốt nghiệp ngôi trường này. Tôi mang một bản kế hoạch thầu xây dựng về trường cũ, muốn mượn tạm bãi đất trống của trường làm kho chứa đồ tạm thời. Hứa Chính Hòa tôi trình bày suốt nửa tiếng.

Cuối cùng ông ta bảo: “Thanh niên chịu khó là tốt, nhà trường giúp được gì chắc chắn sẽ giúp.”

Ông ta ký cho tôi một tờ giấy, duyệt cho tôi mượn khu nhà để đạp cũ nát cổng trường. Chỗ đó dột nát, tôi phải lấy bạt nilon chắp vá ba lớp mới có chỗ cất mẻ vật liệu xây dựng đầu tiên.

Sau này, Tập đoàn Xây dựng Viễn Sơn phất lên. trình ra hồn đầu tiên của tôi cũng là do Hứa Chính Hòa móc nối: Cải tạo lại một trường mầm non trong quận. trình không lớn, nhưng giúp tôi có được tiếng tăm đầu tiên trong ngành.

Năm năm trước, Hứa Chính Hòa gọi điện bảo trường cần mở rộng nhưng thiếu vốn. Tôi không do dự, ký luôn thỏa thuận tài trợ tòa nhà giảng dạy, trị giá 12 tệ.

cắt băng khánh thành, ông ta nắm tay tôi, dõng dạc nói trước toàn trường: “Cựu học sinh Phương Viễn Sơn là niềm tự hào của Bồi Anh.”

Tòa nhà đó sau này được đặt tên là “Tòa nhà Viễn Sơn”.

Ba năm trước, trường muốn xây thư viện. Ông ta lại tìm tôi. Tôi lại chi 10 tệ.

khánh thành thư viện, ông ta vỗ vai tôi, hạ giọng: “Viễn Sơn, chuyện học hành của con gái cậu sau này cứ bao hết cho tôi. Bồi Anh mãi mãi là nhà của con bé.”

Tôi tin. Tôi mua nhà đối diện trường, mua cho Du Du chiếc cặp sách có in huy hiệu Bồi Anh. Con bé 7 tuổi, thích buộc tóc bên, mê nhất là ngắm . Cô thân Tiểu Giai ở mẫu giáo kể với con bé rằng Bồi Anh có một đài thiên văn, trong đó có kính viễn vọng xịn lắm, nắng có thể nhìn thấy cả vành đai Thổ. (Bố của Tiểu Giai là Phó cục trưởng Cục Giáo dục quận).

Tôi cứ ngỡ mọi thứ được an bài. Cho đến chiều nay.

Có tiếng bước chân hành lang. Cửa được đẩy nhẹ, một cô giáo trẻ thò đầu vào: “Hiệu trưởng, Giám đốc Chu quận đến rồi, đang đợi thầy ở phòng họp ạ.”

“Ra ngay.” Hứa Chính Hòa gật đầu với cô giáo, rồi sang tôi: “Viễn Sơn, anh thấy đấy, tôi có việc. Hay là anh cứ về suy nghĩ thêm đi? Hoặc… tôi nói trường tiểu học Minh Viễn ở phía Đông cũng tạm ổn, tuy hơi xa một chút.”

Minh Viễn chỉ là một trường lập bình thường, hoàn toàn không cùng đẳng cấp với Bồi Anh. Ông ta nói ra cái tên đó một cách nhẹ bẫng, cứ như đang giới thiệu một quán ăn tạm bợ lót dạ.

“Du Du đang đợi tôi bên .” Tôi nói.

Ông ta mỉm cười, không đáp.

Tôi người đẩy cửa bước ra. Hành lang rất dài, bên tường dán đầy giấy khen và cờ lưu niệm. Ngay góc ngoặt là một tường danh dự, ảnh lớn nhất chính là lễ cắt băng khánh thành Tòa nhà Viễn Sơn. Tôi giữa, cầm cắt dải băng đỏ, Hứa Chính Hòa , cười không khép được miệng.

Du Du đang xổm ở cuối hành lang, kiễng chân ngước nhìn ảnh tường.

“Bố ơi, người này là bố à?” Con bé chỉ vào tôi trong ảnh.

“Ừ.”

“Vậy tòa nhà này là bố xây ạ?”

“Ừ.”

Con bé nghiêng đầu suy nghĩ: “Vậy tại bố xây nhà rồi họ vẫn không cho con đi học?”

Tôi xổm xuống, xoa đầu con.

“Ai nói không cho con học?”

“Con tự thấy .” Con bé bĩu môi. “Cái bác Hứa đó nói chuyện cứ cười suốt, nhưng thực ra bác ấy đang không vui.”

“ con biết bác ấy không vui?”

“Cô giáo Vương ở mẫu giáo cũng hay cười như thế. Mỗi lần cô cười thế là báo hiệu chuyện không được phép làm.”

Tôi nắm tay con bé đi ra . bia đá trước cổng trường khắc 8 : “Thành tín lập học, Hữu giáo vô loại” (Đề cao Tín trong giáo dục, Dạy học không phân biệt sang hèn).

Tôi đầu nhìn lại. cửa sổ phòng hiệu trưởng hắt ra ánh đèn, loáng thoáng thấy Hứa Chính Hòa đang bắt tay ai đó, một cái bắt tay nhiệt tình, vui vẻ thực sự.

Du Du tay áo tôi: “Bố ơi, mình về .”

Chương 2

Bác bảo vệ Lão phòng trực đuổi theo. Bác làm ở Bồi Anh gần 30 năm rồi, có biết tôi.

“Giám đốc Phương, anh về luôn à?”

Tôi gật đầu. Bác nhìn Du Du một cái, ngập ngừng: “Giám đốc Phương, có câu này tôi không biết có nên nói không.”

“Bác cứ nói.”

Bác hạ giọng: “Năm nay vào trường cực kỳ khó, suất học được chốt lâu rồi. Anh chỉ quyên xây nhà không thì không ăn thua đâu.”

“Ý bác là ?”

“Bây giờ muốn vào Bồi Anh, giá khởi là từng này.” Bác giơ ba ngón tay.

“Ba vạn (tệ)?”

“Ba mươi vạn (khoảng 1 tỷ VNĐ).” Bác ngó quanh. “ phải tìm đúng người, tìm không đúng người thì đưa tiền cũng vô ích.”

Tôi không nói gì.

“Giám đốc Phương, tôi không phải kẻ thích chọc ngoáy, anh đối xử tốt với trường thế nào, những người già chúng tôi đều thấy rõ.” Bác thở dài. “Nhưng Bồi Anh bây giờ khác xưa rồi. Cả Hiệu trưởng Hứa… cũng khác rồi.”

Du Du ngước nhìn tôi, con bé không hiểu những lời này, nhưng cứ chằm chằm nhìn nét mặt tôi.

“Cảm ơn bác .”

Tôi dắt con bé rời đi. đường về, con bé ngủ gục ở ghế sau. Tay vẫn ôm khư khư chiếc cặp sách in huy hiệu trường Bồi Anh tôi mới mua cho tuần trước.

Dừng đèn đỏ, tôi nhìn qua gương chiếu hậu. Con bé nghiêng đầu, miệng hơi há ra, ngủ rất say.

Điện thoại rung. Tin nhắn của Hứa Chính Hòa.

“Viễn Sơn, nãy bận quá chưa kịp nói chuyện kỹ. Cậu đừng để bụng nhé, lời nói hơi thẳng nhưng cũng là vì quy củ chung . Hay thế này, cuối tuần tôi làm chủ xị, chúng ta xuống nói chuyện đàng hoàng về việc nhập học của Du Du. Sẽ có cách cả .”

Tôi nhìn chằm chằm vào năm cuối cùng: Sẽ có cách cả .

Tôi biết cái “cách” ông ta nói là gì. 30 vạn. Hoặc hơn. Tiền mặt, đưa kín, rồi phải vờ như không có chuyện gì xảy ra, phải tỏ vẻ biết ơn rơi nước mắt rồi nói lời cảm tạ.

Đèn xanh. phía sau bấm còi. Tôi cất điện thoại, nhả phanh.

lăn bánh. cửa sổ, vẫn nhìn thấy bóng dáng trường Bồi Anh. Tòa nhà Viễn Sơn nằm dãy phòng học cũ, tường ngoại thất mới cáu gắn bốn đồng: Tòa nhà Viễn Sơn.

Đó là tòa nhà mang tên tôi.

Du Du cựa mình trong giấc mơ, lầm bầm gì đó không rõ.

Điện thoại lại rung. Lần này là trợ lý Tiểu Dương.

“Giám đốc Phương, thầy Đào hiệu trưởng trường tiểu học Hướng Dương ở thành nam lại liên lạc với tôi, bảo muốn báo cáo chi tiết với anh về dự án cải tạo trường của họ. Anh xem khi nào tiện ạ?”

Trường Hướng Dương cách đây 40 phút chạy . Năm ngoái ở một diễn đàn ích, tôi có gặp hiệu trưởng của họ – Đào Căn Sinh. Một người đàn ông năm mươi, mặc chiếc áo khoác xám giặt đến bạc màu, hễ nhắc đến học sinh là tay cứ múa may liên tục.

đó ông ấy tìm tôi xin tài trợ, kể trường không có hệ thống sưởi, mùa đông phải dùng quạt sưởi điện, có năm chập cháy, mất điện cả dãy nhà.

“Học sinh trường tôi không thua kém bất kỳ ai.” Ông ấy từng nói. “Chỉ là thiếu người quan tâm, thiếu người chịu chi tiền .”

Hồi đó tôi đang bận làm vụ Thư viện nên chối khéo, nhưng vẫn để lại phương thức liên lạc.

Đến nhà. Du Du tỉnh giấc, dụi dụi mắt.

“Bố ơi, nếu con không học ở trường đó, bố có buồn không?”

“ con lại hỏi thế?”

“Vì mỗi lần bố nhắc đến trường đó, giọng bố lại khác lạ.” Con bé cúi đầu, cạy cạy huy hiệu cặp sách. “Con muốn bố nào cũng vui cơ.”

Tôi tắt máy . Không gian bỗng chốc tĩnh lặng.

“Bố không buồn.” Tôi sang nhìn con. “Con học ở đâu bố cũng vui.”

“Thật ạ?”

“Thật.”

Con bé gật đầu, tháo dây an toàn rồi leo xuống .

Tôi lại trong một lát. Màn hình điện thoại vẫn sáng, tin nhắn của Hứa Chính Hòa nằm ở dưới cùng: Sẽ có cách cả .

Tôi không trả lời.

Chương 3

Sáng hôm sau, tôi đưa Du Du đi mẫu giáo. Vừa đến cổng thì gặp Chu Ngọc Phân.

Chu Ngọc Phân là mẹ của Tiểu Giai, cũng là vợ của Chu Đức Thắng – Phó cục trưởng Cục Giáo dục quận. Trước đây, mỗi lần gặp tôi ở cổng trường mầm non, cô ta đều tôi lại buôn chuyện nửa , khen Giám đốc Phương bận rộn tài ba, khen tòa nhà Giám đốc Phương xây thật hoành tráng.

Hôm nay ở cổng, thấy tôi, cô ta chỉ mỉm cười. Một nụ cười không hồ hởi như trước.

“Ô kìa, Giám đốc Phương.”

“Chào chị Chu.”

“ nói bé Du Du sắp vào Bồi Anh à?”

Tin tức lan nhanh thật. “Vâng, tôi đang xem xét.”

Cô ta nắm tay Tiểu Giai, thong thả nói: “Suất học của Tiểu Giai nhà tôi chốt tháng trước rồi. Bố nó thậm chí chẳng phải tự mang đơn đi nộp, người của trường đến tận nhà thu cơ.”

Tiểu Giai réo lên: “Mẹ ơi, Du Du đến kìa!”

Du Du chạy tới định nắm tay Tiểu Giai, nhưng Chu Ngọc Phân giật con gái ra sau lưng.

“Tiểu Giai, vào mau đi con, cô giáo đang đợi kìa.”

Tiểu Giai ngoái lại nhìn Du Du một cái rồi bị mẹ đi thẳng. Du Du sững tại chỗ, tay vẫn giơ ra giữa không trung.

Đi được vài bước, Chu Ngọc Phân lại đầu lại: “Giám đốc Phương, nếu không vào được Bồi Anh thì thực ra tiểu học Minh Viễn cũng tốt lắm đấy. Cháu nhà chị dâu tôi đang học ở đó, bảo căn tin ăn ngon lắm.”

Một phụ huynh khác thấy, liếc nhìn tôi một cái, không nói gì nhưng biểu cảm đó tôi đọc được.

Tôi xổm xuống: “Du Du, vào lớp đi con.”

“Bố ơi, Tiểu Giai không chơi với con nữa?”

“Hôm nay ấy vội.”

“Không phải đâu ạ.” Du Du lắc đầu. “Là mẹ ấy ấy đi.” Con bé ngẫm nghĩ: “Có phải vì con không được vào học ở Bồi Anh nên mẹ ấy không cho ấy chơi với con nữa không?”

Đứa trẻ bảy tuổi, nhưng cái gì cũng hiểu.

Tôi xoa đầu con: “Con cứ vào lớp trước đi, chiều bố đón.”

Con bé gật đầu, ôm cặp bước vào trong. Đi được vài bước lại đầu lại.

“Bố ơi, bố đừng đưa tiền cho họ nhé.”

“Hửm?”

“Hôm qua bác bảo gì, con thấy hết rồi.”

Nói xong, con bé lưng chạy tót vào cổng trường mẫu giáo.

Tôi ở cổng một . Điện thoại reo. Hứa Chính Hòa.

“Viễn Sơn, vụ cuối tuần chốt rồi nhé. Trưa thứ Bảy, tôi đặt bàn ở Tụ Phúc Lâu. Trưởng phòng Lý bên Cục Giáo dục cũng đến, tiện thể cho anh em làm quen. Sau này làm việc cho dễ.”

Chương 4

Trưa thứ Bảy, Tụ Phúc Lâu.