CHƯƠNG 3

Cô Ôn khoanh đỏ vị trí bảng điểm.

Tôi nhìn con số đó, cảm giác cũng bình thôi.

Trình thi tốt nghiệp hạng 11 toàn huyện, đầu óc chưa từng .

là thiếu cơ hội.

Cuối tuần sau khi có điểm, mẹ tôi đến .

Bà đứng ở cổng, mặc áo sơ mi hoa bạc màu, xách một nilon, bên trong có vài quả trứng luộc và một lạc.

“ , mẹ mang ít đồ ăn con.”

Tôi nhận lấy .

Bà ngồi cạnh tôi bậc thềm cổng , im lặng một lúc.

“Nhà sửa mái, cần ngàn .”

Đến rồi.

“Trời mưa dột, phòng Việt Việt ẩm hết, tường mốc đen cả một mảng.”

Bà không đòi tiền thẳng.

nói về Việt Việt.

Lúc nào cũng là Việt Việt.

“Mẹ, mỗi tháng con làm thêm 110 , ăn uống chật vật, con không có ngàn.”

“Thì con mượn bạn chút đi?”

“Không mượn.”

Mặt mẹ tôi sầm lại.

“Ra ngoài là có cánh cứng rồi, không thèm đoái hoài đến nhà hả?”

“Con vẫn lo nhà. Nhưng tiền không có thì không thể có. Nhà dột thì mẹ lên ủy ban xin hỗ trợ sửa nhà nguy hiểm, đơn con giúp mẹ điền.”

Bà há miệng, không nói gì.

Cuối cùng xách rỗng quay đi.

Bà đi rồi, tôi vẫn ngồi bậc thềm rất lâu.

Gió tháng Mười thổi qua, lành lạnh.

Tôi không xót xa .

tôi xót mười tám năm, xót đến chết vì khác.

Vậy là đủ rồi.

05

Tháng Mười Một, bác cả đến.

Không phải đến tìm tôi, là đến thẳng gặp cô giáo chủ nhiệm – cô Ôn.

Chiều đó, lúc tôi từ lớp bước ra, từ xa thấy cửa văn phòng có đứng.

Bác cả mặc áo dạ màu đỏ sẫm, xách da bóng loáng, tóc uốn xoăn, môi tô son đỏ.

Bên cạnh là mẹ tôi.

Cô Ôn gọi tôi văn phòng.

“ , nhà em đến, nói có việc gấp muốn gặp em.”

Sau khi cô Ôn rời khỏi, bác cả cất lời.

“ à, bác không đến để gây khó dễ con đâu.”

“Mẹ con ở nhà một mình chăm Việt Việt, sức khỏe lại không tốt, thật sự là gồng không nổi rồi. Con thi xong rồi, thành tích cũng tốt, chứng tỏ con thông minh. đứa thông minh thì đi đâu cũng nên , không nhất thiết phải bằng .”

Giọng bà ấy rất nhẹ nhàng, như đang tâm sự chuyện nhà.

Nhưng tôi quá quen với những lời như thế.

, cũng chính những câu nói đó kéo tôi rời khỏi .

“Bác cả, con muốn hỏi bác một chuyện.”

“Con cứ hỏi.”

“Sau khi ba con gặp chuyện, công bồi tiền?”

Nụ cười mặt bác cả khựng lại một giây.

Rất nhanh, nhưng tôi bắt .

“ … mẹ con nói không , chắc đủ làm đám tang thôi.”

“Là ?”

“Bác đâu nhớ rõ, con hỏi mẹ con đi.”

Tôi quay sang nhìn mẹ.

Bà mím chặt môi.

“Không , tiêu hết rồi.”

“Tiêu đâu?”

“Làm tang lễ, trả nợ, sửa nhà…”

“Sửa nhà chỗ nào? Nhà vẫn dột ?”

Mẹ tôi không nói .

Bác cả sốt ruột: “ , sao con lại nói chuyện với mẹ như vậy? Nuôi con lớn từng đâu phải chuyện dễ! Giờ ba con mất rồi, con chẳng những không biết thương mẹ, lại truy hỏi kia—”

“Bác cả,” tôi ngắt lời, “tiền tang lễ của ba con là bác đứng ra lo liệu đúng không?”

Không khí chợt lặng đi.

, mãi đến năm 32 tuổi tôi mới nghĩ đến chuyện hỏi câu .

Lúc đó bác cả chối rồi.

Nhưng tôi nhớ rất rõ—

Đám tang là bác cả đứng ra tổ chức, mọi khoản chi thu đều qua tay bà ấy.

“Bác giúp thôi.” Giọng bác cả cứng lại, “Tiền đều đưa mẹ con cả rồi.”

“Đưa ?”

“Trình !” Mẹ tôi đột ngột đập bàn, “Mày lớn rồi là cứng đầu hả? Chuyện của ba mày, một đứa con nít như mày biết gì hỏi với chả tra!”

Đập bàn.

chiêu từng khiến tôi khóc nức nở.

, tôi nhìn chằm chằm bàn tay vỗ bàn đó.

Móng tay cắt ngắn, mu bàn tay có vết nám, kẽ tay bám bùn chưa rửa sạch.

Đó là tay mẹ tôi.

Bàn tay nuôi tôi suốt 16 năm.

Cũng là bàn tay đẩy tôi xuống vực.

“Mẹ,” tôi nói, “mẹ đừng giận. Con hỏi vu vơ thôi .”

Tôi không hỏi tiếp .

Thời điểm chưa tới.

Chứng cứ thiếu.

Bác cả và mẹ lại nói thêm nửa tiếng, ý chính vẫn là bảo tôi đừng , về nhà đi làm.

Tôi suốt buổi cười mỉm, gật đầu, không nói dư một câu.

Họ đi rồi, cô Ôn bước nhìn tôi một .

“Ổn chứ?”

“Ổn ạ.”

“Nếu cần giúp đỡ, cứ nói với cô.”

Tôi gật đầu.

Tối hôm đó, tôi thư viện, tìm một quyển Luật lao động và một quyển Quy định bảo hiểm tai nạn lao động.

Tôi lật đến điều 39, dùng bút chì chép sổ tay:

“Công tử vong do tai nạn lao động, thân có quyền nhận trợ cấp mai táng, tiền trợ cấp nuôi thân và một khoản bồi tử vong một lần.”

Tôi tra tài liệu của năm đó, tiêu chuẩn bồi tử vong năm 2006 là—

20 lần thu nhập khả dụng bình quân đầu khu vực thành thị năm .

Số liệu năm 2005 là 10.493 .

20 lần, là 209.860 .

Cộng thêm trợ cấp mai táng và tiền phụ cấp nuôi thân .

Ước tính thấp nhất, tổng tiền bồi cũng phải 250.000 .

trăm năm mươi ngàn.

trăm năm mươi ngàn năm 2006.

Vậy mẹ tôi nói “không , tiêu hết rồi”.

Tôi gập sổ tay lại, nhét ngăn sâu nhất trong cặp.

Không vội.